علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١١
بخش دوم: نوآوريها، ويژگيها و چالشها
پس از گزارش اجمالي از محتواي پژوهش در اين بخش به بيان برخي نوآوريها، ويژگيها و چالشهاي بهوجود آمده در طول تدوين پاياننامه اشاره خواهد شد. اطلاعرساني درباره اين موارد ميتواند در پژوهشهاي مشابه، مفيد و راهگشا باشد.
الف) نوآوريها
پاياننامه يادشده، علاوه بر شناسايي و گردآوري مطالب گوناگون از منابع گذشته، داراي نوآوريهاي منحصر به فردي است که تاکنون پيرامون اين موضوع صورت نگرفته است. در ادامه به تعدادي از اين نوآوريها اشاره ميشود:
١. ذکر ترجمه محدثان منطقه حويزه؛ کتابي با عنوان الياقوت الازرق في اعلام الحويزه و الدروق در سالهاي اخير توسط آقاي سيدهادي باليل تأليف شده است. وي در اين کتاب به جمعآوري اطلاعاتي درباره عالمان و شخصيتهاي بزرگ منطقه حويزه و دورق پرداخته، اما متأسفانه اين کتاب با درگذشت مؤلف مفقود شده و تا به حال اثري از آن نيست. در تحقيق حاضر، با جمعبندي مطالبي که در منابع مختلف وجود داشت، اطلاعات خوبي درباره تعدادي از عالمان سرشناس حويزه گردآوري شده است. در اين نوشتار براي اولينبار، پس از کتاب مخطوط ياقوت الازرق، ترجمه ٢٥ نفر از محدثان منطقه خوزستان ارائه شده و اسامي ده نفر ديگر که اطلاعات کمي درباره ايشان وجود داشت، آورده شده است. با توجه به تأکيد پاياننامه بر موضوع حديث، تنها محدثان اين دوره معرفي شدهاند، اما در ضمن کار، فيشها و سرنخهاي فراواني درباره ديگر عالمان و فقيهان منطقه به دست آمده که ميتواند در احياي کتاب ياقوت الازرق به کار بسته شود.
٢. تعيين دقيق قلمرو دولت مشعشعيان؛ در بخشهاي ابتدايي پاياننامه گفتاري به موضوع جغرافياي حويزه اختصاص يافته است. نگارنده حويزه را نام منطقهاي فراتر از شهر حويزه ميداند. از اينرو براي اثبات اين مطلب به معرفي شهرها و مناطق زيرمجموعه حويزه پرداخته است. با بهرهگيري از مطلب کتابهاي تاريخي، جغرافيايي و حتي آثار تاريخي و باستاني مانند سکههاي ضرب شده در حکومت مشعشعيان، کستره حکومت ايشان تعيين شده است. اين محدوده بسي بزرگتر و گستردهتر از نقشههايي است که در کتابهايي مانند اطلس شيعه ارائه شده است و اين مطالب جديد جغرافيايي در ترسيم