در گفتار سوم، گزارش‌هايي ارائه شده که بر ارتباط علمي عالمان حويزه با ديگر مناطق و مراکز علمي آن دوره مانند اصفهان، شيراز و بحرين دلالت دارد. تأثيرات مثبت و منفي اين ارتباط، بر گرايش‌هاي فکري و علمي رايج در اين منطقه مانند تصوّف و اخباري‌گري قابل مشاهده است.

گفتار پاياني اين بخش به موضوع مدارس و مراکز علمي اختصاص دارد. حرکت علمي حويزه، به ساخت مراکز علمي انجاميده که مدرسه ابراهيميه، مدرسه حويزه و کتابخانه شيخ احمد الاحسائي الدورقي به‌عنوان نمونه، معرفي شده‌اند.

فصل سوم: گونه‌شناسي فعاليت‌ها و آثار ‌حديثي در حويزه

نگارنده در فصل سوم به فعاليت‌ها و آثار حديثي محدثان حويزه پرداخته و در دو گفتار به معرفي فعاليت‌ها و گونه‌شناسي آثار حديثي اهتمام ورزيده است.

در گفتار اول، فعاليت‌هاي حديثي در گونه‌هاي مختلفي مانند تأليف آثار حديثي و علوم حديثي، شرح‌نويسي بر احاديث يا کتب حديثي، حاشيه و تعليقه‌نويسي بر کتاب‌هاي حديثي، استنساخ کتاب‌هاي روايي، تدريس، مباحثه و مناظره با محوريت احاديث اهل‌بيت: و اعطا و اخذ اجازات، دسته‌بندي شده است. در اين نوشتار تعداد ٢٨ عنوان اثر در حوزه حديث‌نگاري و علوم حديث شناسايي و معرفي شده است. تعداد ١٥ عنوان شرح مستقل و نيمه‌مستقل حديثي از آثار محدثان حويزه نيز معرفي شده است. همچنين ١٤ حاشيه و تعليقه بر کتاب‌هاي حديثي و علوم حديثي از ميان آثار متعدد عالمان حويزه