علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٤

مقدمه

حکومت‌هاي شيعي، بستري مناسب براي تلاش‌هاي علمي و حديثي هستند و حکومت سادات مشعشعي از اين قاعده مستثنا نيست. آل ‌مشعشع در گستره زماني قرن‌هاي نهم تا دوازدهم (٨٤٥-١١٧٦) در غرب خوزستان کنوني به مرکزيت حويزه (هويزه) حکومت مي‌کردند. اين حوزه در دوره کوتاهي توانست دانشمندان بزرگي تربيت کند که با تأليفات و آراي ويژه خود در سياست، فرهنگ، علم و به‌خصوص حديث و علوم حديثي تأثيري فراوان بر جاي گذاردند. شناخت روش و رويکرد حديثي گذشتگان به‌خصوص حرکت‌هاي منسجم و سازمان يافته علمي و حديثي در تهيه الگوي مناسب در عرصه حديث‌پژوهي اهميت فراوان دارد.

پايان نامه حديث شيعه در گستره حکومت مشعشعيان در عرصه کشف فعاليت‌هاي حديثي در دوران حکومت مشعشعيان تدوين شده است. همچنين گرايش‌هاي حاکم بر اين جريان علمي _ حديثي مانند اخباري‌گري و غلو مورد توجه قرار گرفته است. شناسايي و معرفي حرکت علمي و حديثي در گستره حکومت مشعشعيان براي اولين‌بار در اين پايان‌نامه گزارش شده است. براي شناخت فعاليت‌هاي حديثي در اين دوره بهره‌گيري از مطالب مختلفي مانند فهرست و ترجمه دانشمندان، آثار، کتابخانه‌ها، مدارس، حلقه‌هاي حديثي، خاندان‌ها و ارتباط با حوزه‌هاي ديگر ضروري است.

نوشتار حاضر، گزارشي اجمالي از پايان‌نامه يادشده با راهنمايي حجت‌الاسلام‌والمسلمين دکتر مهدي مهريزي و مشاوره استاد گرامي آقاي سيد علي‌رضا حسيني شيرازي است که براي مقطع کارشناسي ارشد (سطح سه) تدوين شده و در خردادماه سال ١٣٩٤ مورد دفاع قرار گرفت و موفق به کسب رتبه عالي شد.

اين گزارش از دو بخش تشکيل شده که در بخش نخست، به معرفي ساختار و محتواي رساله و پس از آن به نوآوري‌ها، ويژگي‌ها و چالش‌هاي تدوين پايان‌نامه پرداخته است.

بخش اول: گزارش ساختار و محتوا

نويسندگان تلاش مي‌کنند در آثار علمي خود، از بهترين روش در ارائه مطالب استفاده کنند. به طور معمول، اين روش‌ها از يک الگوي علمي و منطقي پيروي مي‌کند. بنابراين، توصيف يک اثر علمي، نيازمند آشنايي با سير منطقي در ساختار و محتواي آن اثر توليد شده