علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨٧ - درآمدی بر تاریخ حدیث شیعه بحرین در عصر حضور
اما چند روایت غیرمشهور نیز وجود دارد که یکی از آنها از مسعدة بن صدقه از امام صادق٧ است.[١]
معاویة بن عمار دهنی عبدی از راویان پرحدیث و کوفی و ثقه و از بزرگان اصحاب امام صادق٧ است.
نقل و شاگردی افرادی همچون آدم بن اسحاق اشعری، حسن بن محبوب، حسین بن سعید اهوازی،، فضل بن شاذان نیشابوری و ابراهیم بن هاشم قمی از معاویة بن عمار جایگاه او را در میان اصحاب میرساند. وی دارای دارای مصنفات زیادی نیز همچون: کتاب الحج، کتاب الدعاء، کتاب الطلاق و کتاب مزار امیرالمؤمنین است. در موضوعات امامت، موعظه، اخلاق، آداب، ادعیه و فقه روایات بسیاری را نقل کرده است و جزء راویان پرروایت محسوب میشود.[٢]
عبدالله بن ابی یَعفور عبدی کوفی از مردم بحرین، از اجلا و بزرگان روات و از
قاریان و مدرسان قرآن در مسجد کوفه و موثق است و منزلتی نزد امام صادق٧ داشته است. وی سفرهای مختلفی به مدینه داشته و در مجلس امام صادق٧ حضور
داشته است.[٣]
راویانی که نام آنها ذکر شد و دیگرانی که جمعشان حدود ١٢٠نفر میشود، مجموعه راویان بحرینی امامان شیعه را تشکیل میدهند. این راویان در کتب چهار گانه حدیثی شیعه و وسائل الشیعه، با احتساب احادیث تکراری، حدود ٧٦٤٤ روایت دارند. که این میزان حدود نه درصد کل روایات شیعی است.
این عده از زمان امیر المؤمنین تا امام عسکری: حضور داشتهاند و دوره اوج آنها، مانند دیگر راویان شیعی، ربع اول قرن دوم و زمان امامت امام صادق٧ بوده است. در این دوره فقط در کوفه پنجاه راوی بحرینی رفت و آمد داشتهاند. قبل از این، در زمان امیرالمؤمنین٧ نیز پانزده راوی بحرینی میشناسیم. این مطالب در نمودار (١) قابل دستیابی است.
[١]. الأمالی، مفید، ص٢٣٩ - ٢٤٤.
[٢]. رجال النجاشی، ص٤١١، ش١٠٩٦؛ فهرست الطوسی، ص٤٦٢، ش٧٣٧؛ معجم رجال الحدیث، ج١٨، ص٢٠٩، ش١٢٤٥٧.
[٣]. رجال الطوسی، ص٢٣٠، ش٣١٠٦؛ رجال النجاشی، ص٢١٣، ش٥٥٦؛ معجم رجال الحدیث، ج١٠، ص٩٦، ش٦٦٨٠.