شیخ طوسی نیز عبارت «كان غالیاً متهماً فی دینه» را در باره او به کار می‌برد و می‌نویسد که وی اکثر اصول اصحاب إمامیه را نقل کرده است.[١] علامه حلی روایت وی را غیر مقبول دانسته است[٢] و در باره أحمد بن هلال كرخی، تصریح کرده که وی وکالت أبوجعفر محمد بن عثمان عمری را نپذیرفت و او را لعنت کردند. سپس توقیعی به دست ابوالقاسم حسین بن روح مبنی بر لعنت وی و برائت از وی در زمره ملعونان رسید.[٣] لذا وی در الخلاصه در خصوص طریق شیخ صدوق در مشیخه به إسماعیل بن مسلم سكونی _ که در این طریق احمد بن هلال وجود دارد (و ما كان فیه عن امیّة بن عمرو، عن الشعیریّ، فقد رویته عن أحمد بن محمّد بن یحیی العطّار، عن سعد بن عبد الله، عن أحمد بن هلال، عن امیّة بن عمرو، عن إسماعیل بن مسلم الشعیریّ) _ می‌نویسد:

أتوقف فی طریقه إلی إسماعیل بن مسلم السكونی.[٤]

٣-٢. بررسی دلالی

در بررسی دلالت این حدیث از منظر إمامیه وجوه متعددی وجود دارد که ذیلاً
اشاره می‌شود:

٣-٢-١. احتمال تقیه

این روایت در بسیاری از منابع اهل سنت نیز نقل شده است؛ به عنوان نمونه مسلم نیشابوری (م٢٦١ق) در صحیحش به اسناد خویش از أبی ‌بن كعب نقل کرده است:

ان النبی٦ كان عند اضاة بنی غفار، قال: فاتاه جبریل، فقال: إن الله یأمرك ان تقرأ أمتك القرآن علی حرف، فقال: اسأل الله معافاته و مغفرته، و ان أمتی لا تطیق ذلك ...

این روند ادامه داشت تا این که در مرتبه چهارم جبریل گفت:

إن الله یأمرك ان تقرأ أمتك القرآن علی سبعة أحرف، فأیما حرف قرأوا علیه، فقد أصابوا.[٥]

این روایت در منابع دیگر اهل سنت نیز با اندکی اختلاف در الفاظ نقل شده است.[٦]

.[٤٢٢] فهرست‌ الطوسی،‌ ص٨٣.

.[٤٢٣] خلاصة الاقوال،‌ ص٢٠٢.

[١]. همان،‌ ص٢٧٤.

[٢]. من لایحضره ‌الفقیه،‌ ج‌٤،‌ ص٥٢٨؛ خلاصة الاقوال،‌ ص٢٧٨.

[٣]. صحیح مسلم،‌ ج٢،‌ ص٢٠٣- ٢٠٤.

[٤]. مسند أبی ‌داود الطیالسی،‌ ص٧٦؛ المصنف،‌ ج٧،‌ ص١٨١- ١٨٢ و ٤٣٢؛ مسند احمد بن حنبل،‌ ج٥،‌ ص١٢٨؛ سنن أبی ‌داود،‌ ج١،‌ ص٣٣٢؛ سنن النسائی،‌ ج٢،‌ ص١٥٢- ١٥٣؛ جامع البیان فی تفسیر القرآن،‌ ج‌١،‌ ص١٥؛ صحیح ابن ‌حبان،‌ ج٣،‌ ص١٣؛ السنن الکبری،‌ ج٢،‌ ص٣٨٤.