نزدیک به یک‌صد و بیست نفر از روات بحرینی‌ از لا به لای کتب رجال حدیث بازشناسی شده‌اند. در این نوشتار در صدد معرفی آنها نیستیم و تنها به ذکر برخی از ایشان که به نوعی تأثیرگذار بوده‌اند و یا به جهت کثرت روایات دارای اهمیت هستند (به ترتیب زمانی ائمه اطهار:) بسنده می‌کنیم.

از این افراد، خِلاس بن عمرو هَجَری بصری از راویان و شرطه امیرالمؤمنین٧ از مردم بحرین و قبیله عبد القیس است. او از روات و رجال صحیح البخاری است که ابن حنبل و دیگران او را توثیق کرده‌اند.[٢] ابن ماکولا از وی با عبارت «کان فقیهاً من اصحاب علی بن ابی طالب» یاد کرده است.[٣] از ابوحاتم رازی و دیگران نقل شده است که صحیفه‌ای از آن حضرت در اختیار خلاس بوده است.[٤] نیز گفته شده او «صحفی» بوده است و همین را دلیل ضعف او دانسته‌اند.[٥] ابن سعد نقل می‌کند که: «کانت له صحیفة یحدث عنها».[٦] ظاهراً حدود سال یک‌صد هجری درگذشته است.[٧]

صعصعة بن صوحان عبدی از اصحاب خاص امام علی٧ است.[٨] به نقل کشّی، امام صادق در حق صعصعه فرمود:

ما کان مع امیرالمؤمنین من یعرف حقه إلا صعصعة و اصحابه.[٩]

کشی هم‌چنین، خطبۀ صعصعه را در مسجد کوفه در مذمت معاویه نقل کرده است.[١٠]

[١]. تاریخ الکوفه، ص٤٠٨. برای سابقه تشیع بحرین ر. ک: «تشیع و پیشینه آن در بحرین»، مهدی سلیمانی آشتیانی، شیعه شناسی، تابستان ٩٢.

[٢]. میزان الاعتدال، ج١، ص٦٥٨، ش٢٥٣٢.

[٣]. اکمال الکمال، ج١، ص٩٩؛ الاصابه، ج٥، ص١١٩، ش٦٥٣١، ذیل نام عمرو بن المنذر (پدر خلاس).

[٤]. مقدمة فتح الباری، ص٣٩٩؛ الجرح و التعدیل، ج٣، ص٤٠٢؛ تهذیب الکمال، ج٨، ص٣٦٦.

[٥]. العلل، ج١، ص٣٦٤؛ الجرح و التعدیل، ج٣، ص٤٠٢.

[٦]. الطبقات الکبری، ج٧، ص١٤٩.

[٧]. الوافی بالوفیات، ج١٣، ص٢٣٤.

[٨]. رجال الطوسی، ص٦٩، ش٦٢٥؛ رجال ابن داود، ص١٨٧، ش٧٦٨.

[٩]. رجال الکشی، ص٦٧ - ٦٨، ش١٢٢.

[١٠]. همان، ش١٢٣.