این کتاب به عنوان نمونه، نام حدود چهل نفر از راویان بحرینی را که در کوفه ساکن بوده‌اند، ذکر کرده است. البته از آن جا که شیخ، همه راویان ائمه: را از شیعه و عامه نقل کرده است، سعی شده علاوه بر رجال الطوسی، به رجال النجاشی نیز استناد شود؛ علاوه بر این که خواهیم گفت که اصل در مذهب افراد قبیله عبد القیس تشیع و علاقه به اهل بیت: است.

١‌.١‌. دربارۀ بحرین

در باره واژه «بحرین» از دو جهت ابهام و اختلاف وجود دارد: ابتدا در این که مبدأ اشتقاق بحرین از چه کلمه‌ای بوده که لغت‌دانان مباحثی نقل کرده‌اند و قول مشهور این است که از لغت «بحر» گرفته شده است.[١]

اگر بنا بر مشهور، بحرین را مشتق از «بحر» و تثنیۀ آن دانستیم،[٢] با توجه به این که در موقعیت امروز این سرزمین، دریایی غیر از خلیج فارس وجود ندارد، لازم است برای وجه تسمیۀ بحرین، به دنبال دریا یا شبه دریایی در این منطقه باشیم.

همْدانی در صفة جزیرة العرب گفته است:

بحرین را به سبب دو رودخانه‌اش مُحَلّم و عین الجریب، به این
نام خوانده‌اند.[٣]

پیش از اسلام و تا حدود قرن هفتم هجری قمری به همه سرزمین‌های ساحل جنوبی خلیج فارس، بین بصره و عُمان، «بحرین» اطلاق می‌شده است.[٤]

از این رو، بحرین قدیم یا ناحیۀ قدیمی بحرین _ که دامنه جغرافیای این پژوهش است _ شامل: کویت، احساء، قطر و نیز مجمع الجزایر بحرین کنونی می‌شود.

٢‌-١‌. صحابه بحرینی پیامبر اکرم٦ و سابقه تشیع بحرینی‌ها

نام حدود چهل نفر از مردم بحرین در زمرۀ صحابه پیامبر اکرم٦ قابل شناسایی است. قبایلی چون عبد القیس، بکر بن وائل، تمیم، ازد و دیگرانی در این منطقه حضور داشته‌اند و با توجه به کتب انساب و تراجمِ مخصوص صحابه، می‌توان افراد زیادی از این

[١]. الصحاح، ج٥، ص٢١٠١؛ معجم مقاییس اللغة، ج١، ص٢٠٣.

[٢]. معجم البلدان، ج١، ص٣٤٧.

[٣]. صفة جزیرة العرب، ص٢٥١.

[٤]. کتاب العین، ج٣، ص٢٢٠؛ تهذیب اللغة، ج٥، ص٤٠؛ صحاح اللغة، ج٢، ص٥٨٥.