١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٢ - درآمدی بر تاریخ حدیث شیعه بحرین در عصر حضور

 

٣‌. آثار روایی بحرین

١-٣‌. اولین سند حدیثی بحرین

ماجرای دیدار گروهی از مردم بحرین با پیامبر اکرم٦ در تاریخ به وفد عبد القیس مشهور است. در تاریخ وقوع وفد عبد القیس در میان مورخین اختلاف زیادی وجود دارد. قبل از فتح مکه،[١] بعد از فتح مکه، سال پنجم هجرت، سال هشتم هجرت، سال نهم هجرت (سنة الوفود)[٢] و سال دهم،[٣] تاریخ‌هایی است که صاحبان کتاب‌های تاریخ و سیره برای وفد عبد القیس (بحرین) نوشته‌اند.[٤]

خلاصه ماجرای این وفد این گونه بودکه منقذ بن حبّان از بحرین برای تجارت به مدینه رفت و آمد داشت. او خواهرزاده منذر بن عائذ، معروف به اشجع بود و به سفارش دایی خود، خبر پیامبری محمد٦ را پیگیری کرد، به خدمت ایشان رسید و اسلام آورد. سورۀ فاتحه و اقرء را آموخت و با نامه‌ای از پیامبر برای عبد القیس به بحرین بازگشت. منقذ پس از بازگشت به وطن مدتی این نامه را کتمان کرد، ولی نماز می‌گزارد و مسلمان بود. همسر او قصه را برای پدر خودش _ که دایی منذر بود _ نقل کرد. منذر اسلام آورد و نامه را از منقذ گرفت و برای مردم خواند.[٥]

با این ترتیب و بر اساس این نقل باید منقذ بن حبان را «اولین محدث» و هم‌چنین، نامه پیامبر به عبد القیس را «اولین سندِ حدیثی» بحرین بدانیم.[٦]

ابن سعد و در پی او، ابن حجر، همین قصه را نقل کرده‌اند و نام خواهرزاده و داماد و فرستادۀ اشجع را عمرو بن عبد القیس ثبت کرده‌اند که در سال هجرت به مکه آمد و با پیامبر ملاقات کرد و پیامبر به او فرمود که دایی‌اش را به اسلام دعوت کند. عمرو بن عبد القیس بازگشت و پیام پیامبر گرامی اسلام٦ را به اشجع رسانید.[٧]

ابن حجر در ترجمۀ منذر بن اشوع عبدی می‌نویسد:

بحرینی‌ها از پیامبر خواستند کتابی و نوشته‌ای برای آنها بنویسد تا در دستشان


[١]. الطبقات الکبری، ج١، ص٣١٤؛ سیرة الحلبیة، ج٣، ص٢٥١.

[٢]. شرح مسند أبی حنیفه، ص٤٤٦؛ معجم قبائل العرب، ج٢، ص٧٢٧.

[٣]. الثقات، ج٢، ص١١٥؛ اسد الغابة، ج١، ص٢٦١.

[٤]. ر.ک: فتح الباری، ج٨، ص٦٧؛ شرح مسند ابی حنیفه، ص٤٤٦؛

[٥]. عمدة القاری، ج١، ص٣٠٩؛ شرح مسلم، ج١، ص١٨١؛ سبل الهدی و الرشاد، ج٦، ص٣٧٢.

[٦]. الطبقات الکبری، ج١، ص٢٨٣.

[٧]. الطبقات الکبری، ج٦، ص٨٤؛ الاصابة، ج٣، ص٣٣٠.