قابل ذکر است که بر اساس جست و جوی نویسنده، ٣٥ عنوان اصل و مصنف حدیثی از راویان بحرانی در کتب رجال گزارش شده است که این رقم نشان‌دهنده اهتمام این راویان به کتابت و انتقال تراث روایی است.

٣‌- ٣‌. گونه‌شناسی روایات

راویان عبدی و بحرینی شیعی، مانند همه روات، دارای مشرب و سلیقه یکسان نبوده‌اند؛ به عنوان مثال، برخی از آنها به نقل مباحث کلامی علاقه بیشتری نشان داده‌اند. این راویان را باید محدثان روایات کلامی و یا با تسامح، محدثان متکلم نامید. شاخصه‌های متکلم بودن این راویان را باید: شاگردی یا ارتباط با متكلمان نظریه‌پرداز، توان مناظره، نقل روایات کلامی، پرسش‌هایی از ائمه حول مباحث اعتقادی و ... قلمداد نمود؛[٢] به عنوان نمونه، صعصعة بن صوحان عبدی از اصحاب ممتاز و روات متکلم امیرالمؤمنین٧ بوده است.[٣]مرحوم سید حسن صدر، صعصعه را از متکلمان شیعه به شمار آورده است.[٤] او راوی خطبه‌ای از امیر المؤمنین، در موضوع توحید باری و وصف خداوند و نفی تشبیه است[٥] و روایتی را در تصریح به عدد ائمه دوازده گانه نقل کرده است.[٦]

از دیگر افراد این قبیله _ که صبغه کلامی داشته _ زید بن صوحان عبدی،
صحابی پیامبر[٧] و از اصحاب خاص امیرالمؤمنین٧ است.[٨] محاجه او با عایشه در جمل معروف است.[٩]^و[١٠]

[١]. رجال النجاشی، ص٤١١، ش١٠٩٦.

[٢]. برای بررسی این شاخصه‌ها ر. ک: «مدرسه کلامی کوفه»، اکبر اقوام کرباسی ، نقد و نظر ، سال هفدهم ، ش ١ ، پیاپی ٦٥ و «مدرسه کلامی قم»، سید حسن طالقانی، نقد و نظر، سال هفدهم، شماره اول، بهار ١٣٩١.

[٣]. رجال الطوسی، ص٦٩، ش٦٢٥؛ خلاصة الاقوال، ص٨٩.

[٤]. تأسیس الشیعة لفنون الاسلام، ص٣٥٥.

[٥]. التوحید، ص٧٨.

[٦]. کمال الدین، ج١، ص٧٨.

[٧]. برخی در این‌که او از صحابه است یا تابعین، تردید کرده‌اند (ر.ک: الطبقات الکبری، ج٦، ص١٢٦؛ اسد الغابة، ج٢، ص٢٣٣).

[٨]. الطبقات الکبری، ج٦، ص١٢٦.

[٩]. شرح الاخبار، ج١، ص٣٧٩.

[١٠]. از دیگر راویان تراث کلامی شیعی از مردم بحرین، عمر بن اُذَینه، سفیان بن مصعب عبدی کوفی، ابو هارون عبدی و...را می‌توان برشمرد.