علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣١ - نقد مقاله «مقایسه نگرش شیعه به داستان قربانی ابراهیم
نقد مقاله«مقایسه نگرش شیعه به داستان قربانی ابراهیم٧ با یهودیت، مسیحیت، و احادیث اهل سنّت» از منظر فایرستون
غلامرضا رئیسیان[١]
سمانه ابریشمی[٢]
چکیده
خاخام ریوِن فایرستون (Reuven Firestone) خاورشناس آمریکایی در مقاله خود، با استفاده از سیر تاریخی تعیین ذبیح حضرت ابراهیم٧ در ادیان ابراهیمی و بر مبنای شناختی که از این ادیان دارد و به باور اهمیت نژاد و آباء و اجداد از نظر همه پیروان ادیان، به مقایسهای بین یهودیت، مسیحیت و اسلام میپردازد. وی حضرت اسحاق٧ را از نظر یهودیت، مسیحیت و شیعه متقدم، و حضرت اسماعیل٧ _ که خود نیز قایل بر ذبیح بودن وی است _ از نظر اهل سنّت و شیعه متأخر، به عنوان قربانی منتخب معرفی میکند، و نظریات قابل تأملی را ارائه مینماید که پذیرش آنها به منزله قبول سست و بی اعتبار بودن مبنای عقاید شیعی است و در پایان، شباهت مذهب تشیع را به مسیحیت و تسنن را به یهودیت از باب بنیانگذاری توحید ناب از سوی اهل سنّت و ادامه آن توسط شیعه نتیجه میگیرد.
در این پژوهش، ضمن بیان ویژگیهای بارز مقاله مذکور، با استفاده از آیات و روایات و شروح و تفاسیر علما بر آنها، و اثبات این که شیعه متقدم و متأخر، با وجود هر دو نوع روایات در منابع شیعی، در تعیین ذبیح حضرت ابراهیم٧ اختلافی نداشتهاند، مبانی و نظریات ضعیف و نادرست مقاله را استخراج کرده و به نقد و رد آنها _ که بر پایه انتساب نادرست اقوال، بیان نااستوار سیر دیدگاهها، تلقی نادرست از روایات شیعه، آمارهای نادرست، و اتهام به شیعه در ابداع روایت و... صورت گرفته _ پرداخته
[١]. استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد.
[٢]. دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد.