وقد كان ارسطاطاليس رد عليهم فقال : ان الذى يكون بالعرض والاتفاق انما هو شى ء يأتى فى الفرط مره لاعراض تعرض للطبيعه فتزيلها عن سبيلها وليس بمنزله الامور الطبيعيه الجاريه على شكل واحد جريا دائما متنابعا الخ .

و شيخ رئيس ابو على در فصل چهاردهم مقاله اولى طبيعيات شفاء [١] در رد ونقض حجج قائلين به بخت و اتفاق همين سبك و شيوه ارسطو را پيش گرفته است كه بالعرض و بالاتفاق يكبار است نه دائمى .

محيى الدين عربى را در فص محمدى صلى الله عليه و آله و صالحى عليه السلام فصوص الحكم كلامى در غايت جودت است كه اساس انتاج در تعليم و تكوين , تثليث است و تثليث در معنويات كه مراد تعليم است , اصغر و اوسط و اكبر دليل است . يعنى يك حكم در تكوين و تعليم سريان دارد كه عوالم را با يكديگر تطابق و محاكمات است .

صدر المتألهين در علت و معلول اسفار [٢] فرمايد : اياك وان تظن بفطانتك البتراء ان مقاصد هؤلاء القوم من اكابر العرفاء واصطلاحاتهم وكلماتهم المرموزه خاليه عن البرهان الخ .

امت وسط , حق هر ذى حق را ايفاء فرموده اند كه هم حواس را شبكه اصطياد مى دانند , و هم هر يك از قواى باطنه را كه هر يك را در كارش مى گمارند , و عقل نظرى را نيز مستنبط مى شناسند , و بر عقل

-١ ج ١ , ص ٢٩ چاپ سنگى .

-٢ ج ١ , ص ١٨٩ ط رحلى .