ه و ديگر اينكه انسان غير كامل را پس از اين نشأه تكامل برزخى است , چنانكه همين حديث عمر بن يزيد نيز بر آن دلالت دارد . تكامل برزخى به حكم محكم روايات صادره از بيت وحى مسلم و بى دغدغه است , و از حيث اقامه برهان عقلى بر آن , از اهم مسائل حكمت متعاليه است . شيخ رئيس در جمع بين جهتين بحث در اين مطلب اهم در يك جاى تعليقات گويد : لا برهان على ان النفوس الغير المستكمله اذا فارقت يكون لها مكملات , كما يعتقد بعضهم ان نفوس الكواكب مكمله لها وان ت لك النفوس المقارنه مكمله لها . وكذلك لا برهان على ان النفوس الغير المستكمله اذا فارقت لا يكون لها بعد المفارقه مكملات . [١]

و در جاى ديگر تعليقات گويد : الجسم شرط فى وجود النفس لا محاله , فاما فى بقائها فلا حاجه لها اليه , ولعلها اذا فارقته ولم تكن كامله كانت لها تكميلات من دونه اذ لم يكن شرطا فى تكميلها كما هو شرط فى وجودها . [٢]

چنانكه از زبان قرآنهاى ناطق , آيات قرآن تعبير به درجات شده است , تعبير به خزائن نيز شده است , كه هر آيه به تنهايى خزينه اى از خزائن الهى است , چنانكه كلينى رضوان الله تعالى عليه در كتاب فضل القرآن كافى به اسنادش از زهرى روايت كرده است كه قال : سمعت على بن الحسين عليهما السلام يقول : آيات القرآن خزائن فكلما فتحت خزانه ينبغى لك ان تنظر ما فيها .

[١]ص ٨٧ ط ١ مصر .

[٢]ص ٨١ ط ١ مصر .