انه الحق - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٨٠ - سبق بالحق

اگر كما ينبغى نيل به معنى سبق بالحق حاصل آيد , فرق بين موضوع معارف اهل تحقيق , و بين موضوع مباحث اهل نظر به شايستگى معلوم خواهد شد .

تذييل : اهل نظر پس از اثبات واجب و توحيد و تنزيه آن , در علم بارى به جزئيات متصرم , و در ربط حادث به قديم و كثرت به وحدت و نظائر اينگونه اصول مسائل در ورطه مشكلاتى سهمگين افتاده اند كه راه و روى رهائى را جز تقبيل آستانه وحدت شخصى وجود يعنى وجود صمد حق , و تقبل آن نيافتند .

عارف متاله سيد حيدر آملى ( رضوان الله عليه ) در مبحث فرق دو نحوه علم كسبى نظرى , و علم ارثى حقيقى الهى , از كتاب خود جامع الاسرار از صفحه ٤٧٢ تا صفحه ٥٢٦ جمعى از اكابر را نام مى برد كه سرانجام سر به آستانه بيت معمور و سقف مرفوع عرفان بالله نهاده اند تا از اضطراب به اطمينان رسيده اند و آرميده اند . از آنجمله اند شيخ رئيس ابن سينا و فخر رازى و غزالى و كمال الدين ميثم بحرانى و استادش على بن سليمان بحرانى و خواجه نصيرالدين طوسى و نصيرالدين كاشى و افضل الدين كاشى و افضل الدين خونجى و صدر الحق تركه اصفهانى و صائن الدين على بن تركه و عبدالرزاق كاشى , و كلمات هر يك را از كتب و رسائل آنان در اثبات مقصودش شاهد آورده است .