تا كم كم مفاتيح حقايق را به دست مى آورد . و چون استعدادش تام باشد و واجب تعالى هم كه فياض على الاطلاق است به مرحله عقل مستفاد مى رسد و به عبارت ديگر عقل بسيط مى شود كه عقل بسيط علم بسيط است اعنى وجودى است كه از سعه نوريت و جامعيتش حايز همه انوار معارف حقه است و جميع اسماى الهى را به استثناى اسماى مستأثره , واجد است پس چنين كسى خزانه علوم و مظهر تام و كامل علم آدم الاسماء كلها مى گردد و به مقام شامخ ولايت تكوينيه و خليفه اللهى مى رسد و در قوت عقل نظرى و عقل عملى به غايت قصوى نايل مى شود و به تعبير شريف شيخ رئيس قدس سره در آخر الهيات شفاء كاد ان يصير ربا انسانيا وكاد ان تحل عبادته بعدالله تعالى وهو سلطان العالم الارضى وخليفه الله فيه .

اين سخنان براى كسانى كه از حضيض طبع و حس بدر نرفتند , و از مرتبه و هم و مقام خيال قدم فراتر ننهادند , افسانه مى نمايد ذلك مبلغهم من العلم , و شيخ در اشارات چه نيكو گفته است : ان ما يشتمل عليه هذا الفن ضحكه للمغفل , عبره للمحصل فمن سمعه فاشمأز عنه فليتهم نفسه لعلها لا تناسبه .

طرق اقتناى معارف

تحصيل معرفت صحيح در مرقومات و زبر فريقين به دو طريق