آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٧١ - اعتماد به مردم

وَاعْلَمْ أَنَّهُ لَيْسَ شَيْ‌ءٌ بِأَدْعَى إِلَى حُسْنِ ظَنِّ رَاعٍ بِرَعِيَّتِهِ مِنْ إِحْسَانِهِ إِلَيْهِمْ وَ تَخْفِيفِهِ الْمَئُونَاتِ عَلَيْهِمْ وَ تَرْكِ اسْتِكْرَاهِهِ إِيَّاهُمْ‌عَلَى‌مَا لَيْسَ‌لَهُ قِبَلَهُمْ فَلْيَكُنْ مِنْكَ فِي ذَلِكَ أَمْرٌ يَجْتَمِعُ لَكَ بِهِ‌حُسْنُ الظَّنِ‌بِرَعِيَّتِكَ فَإِنَ‌حُسْنَ‌الظَّنِّ يَقْطَعُ عَنْكَ نَصَباً طَوِيلًا.

وَ إِنَّ أَحَقَّ مَنْ حَسُنَ ظَنُّكَ بِهِ لَمَنْ حَسُنَ بَلاؤُكَ عِنْدَهُ.

بدان كه هيچ عاملى براى جلب والى به وفادارى رعيت، بهتر از احسان به آنها و تخفيف هزينه‌هاى آنان و عدم اجبارشان به كارى كه وظيفه ندارند، نيست. پس لازم است از جانب تو برنامه‌اى باشد كه به سبب آن، به رعيتت خوشبين شوى؛ زيرا اين خوشبينى، رنج فراوانى را از دوش تو بر مى‌دارد.

سزاوارترين فردى كه شايستگى خوشبينى‌ات را دارد، كسى است كه سياستت را نيكو بداند و سزاوارترين فرد به بدبينى، كسى است كه سياستت را بد بشناسد.

براى اين كه اعتماد به مردم و حسن ظنّ به آنان، ذهنى و بى‌پايه نباشد، على عليه السلام ضمن اين كه مالك را به حسن ظنّ و اطمينان به مردم دعوت مى‌كند، راه‌هايى را نيز جهت تثبيت اين ادعا و نشان دادن اعتماد به مردم ارائه مى‌دهد:

١. احسان‌

٢. تخفيف هزينه‌ها

٣. جلوگيرى از كارهاى تحميلى‌

در فصل‌هاى آتى، در هريك از موارد سه‌گانه سخن خواهيم گفت.

لذا از بازگويى آنچه خواهد آمد خوددارى مى‌كنيم.