آيين كشور دارى از ديدگاه امام على عليه السلام - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢١ - ٥- نحوه استفاده از نهج البلاغه

بودنشان است. اگر حاكم و قدرتمند در هر موقعيت و منصبى كه باشد، بداند تمام قدرت و توان و استعدادهاى جسمى و روانى او، از جاى ديگر برايش افاضه شده و مى‌شود و فيّاض، هر آن كه بخواهد مى‌تواند اين قدرت و توانايى‌اش را از او بگيرد، ديگر به كسى ظلم نمى‌كند و به هيچ انسانى ستم روا نمى‌دارد و به فكر جنگ، طغيان و سركشى نمى‌افتد. در مقابل، اگر به اين آفت توجه نكرد و به عظمت خالق و ناچيزى خود وقعى نگذاشت، تفرعن و سركشى او، هر آن، بيشتر و هر لحظه افزون‌تر خواهد شد. على عليه السلام نيز كه در مقام و مسند ظاهرى نشسته است، [شايد] خطاب به خود و به نفس خودش مى‌گويد: آگاه باش كه آنچه دارى از او و به سوى اوست.

دوّم، آقايى و سرورى در سايه بندگى خدا

در ديدگاه على عليه السلام- كه فرهنگ راستين اسلام است- قدرت مقام و رياست، نفوذ معنوى، و بالاخره آقايى و سيادت (به معناى راستين كلمه، نه چپاول، غارت، زورگويى و ...) در سايه عبوديت و بندگى «اللَّه» تحقّق مى‌پذيرد.

على عليه السلام براى بيان اين هدف [كه سيادت بدون بندگى خدا صورت نمى‌گيرد] به دنبال «أمَرَ» كه حاكى از علوّ و برترى است «عَبْدُ اللَّه» را مطرح مى‌كند و مى‌خواهد با اين بيان، منشأ و علّت آقايى و سيادت را كه وجود خالق يكتاست مشخص نمايد.