تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٠ - نکتهها

ظاهرا فرق در اطاعت و عدم اطاعت است یعنی خدایا ما را مثل اینها نافرمان و گناهکار منویس «اخی» اگر عطف به محل «انی» باشد معنا چنین می‌شود برادرم نیز فقط مالک نفس خویش است و اگر عطف بر «نفی» باشد می‌رساند که هارون در مقابل موسی سلم محض بود.
٢٦- قالَ فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَیْهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یَتِیهُونَ فِی الْأَرْضِ فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْفاسِقِینَ نافرمانی تقدیر را عوض کرده و چهل سال به تأخیر انداخت، مراد از «الارض» صحرای سینا است، فرمان فَلا تَأْسَ ... برای آن است که اینها خود بدبختی را به جان می‌خرند دیگر غصه آنها را خوردن معنی ندارد.

نکته‌ها

تغییر سرنوشت: اشتباه و نافرمانی سرنوشت را عوض کرده چهل سال به تأخیر انداخت، آیات قرآن شاهد صدق این مدعا است، اعمال و فعالیتهای فرد سرنوشت ساز است همچنین است اعمال ملّتها. در روز قیامت گفته خواهد شد که سرنوشت اهل بهشت بودن را خود به وجود آوردید وَ نُودُوا أَنْ تِلْکُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوها بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ اعراف/ ٤٣ و نیز درباره جهنم:
هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ نمل/ ٩٠ و درباره هلاکت ملّتها آمده:
وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لکِنْ کانُوا هُمُ الظَّالِمِینَ زخرف/ ٧٦.
مخالفت از فرمان رهبران راستین به ضرر ملّتهاست و سرنوشت آنها را عوض می‌کند علی علیه السّلام فرماید:
فان الجهاد باب من ابواب الجنة فتحه اللَّه لخاصة اولیائه ... فمن ترکه رغبة عنه البسه اللَّه ثوب الذل و شملة البلاء. (نهج خطبه ٢٧).
این قضایا همچون داروی تجربه شده است، باید از آنها برداشت صحیحی داشته باشیم.