تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣١٦ - نکتهها

مَنْ تَکُونُ لَهُ عاقِبَةُ الدَّارِ إِنَّهُ لا یُفْلِحُ الظَّالِمُونَ
:تهدید است از جانب خدا به زبان پیغمبر، یعنی آنچه می‌توانید در شرک و کفر قدم بردارید من نیز در راه توحید و عدل قدم برخواهم داشت، زود خواهید دانست پیروزی از آن کیست، از آن من است زیرا شما ظالمید و ظالمان رستگار نمی‌شوند مراد از «الدار» ظاهرا دنیاست، لفظ «من» مفعول «تعلمون» و یا برای استفهام است.

نکته‌ها

خلود: آیات قرآن کریم روشن و صریحند در اینکه کفار در جهنم مخلد خواهند بود، در این رابطه چند آیه داریم که قابل دقت می‌باشند، اینک آنها را نقل و بررسی می‌کنیم اول آیه: یَوْمَ یَأْتِ لا تَکَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَمِنْهُمْ شَقِیٌّ وَ سَعِیدٌ فَأَمَّا الَّذِینَ شَقُوا فَفِی النَّارِ لَهُمْ فِیها زَفِیرٌ وَ شَهِیقٌ خالِدِینَ فِیها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّکَ إِنَّ رَبَّکَ فَعَّالٌ لِما یُرِیدُ وَ أَمَّا الَّذِینَ سُعِدُوا فَفِی الْجَنَّةِ خالِدِینَ فِیها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّکَ عَطاءً غَیْرَ مَجْذُوذٍ هود/ ١٠٥- ١٠٨، آیه اول در خلود اهل آتش صریح است ولی إِلَّا ما شاءَ رَبُّکَ آن را سست می‌کند یعنی: آنها در آتش مخلد هستند مگر وقتی که خدا بیرون شد نشان را بخواهد جمله إِنَّ رَبَّکَ فَعَّالٌ لِما یُرِیدُ به نظر می‌آید که این استثنا واقع شدنی است، بر خلاف آیه اخیر که بعد از استثنا فرموده: عَطاءً غَیْرَ مَجْذُوذٍ و آن نشان می‌دهد که ذکر استثناء در آیه اخیر برای آن است که خدا در بهشتی بودن آنها مسلوب القدرة نیست و اللَّه العالم.
دوم آیه: قالَ النَّارُ مَثْواکُمْ خالِدِینَ فِیها إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ إِنَّ رَبَّکَ حَکِیمٌ عَلِیمٌ انعام/ ١٢٨، این آیه به ظاهر درباره کفار است ولی پس از وعده خلود می‌گوید: