تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٧ - شرحها

شرحها

در آیه اولی وضو، غسل و تیمم که از پیمانهای الهی است بیان شده و در آیه دوم روی آنها تأکید گشته است.
٦- یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ یعنی خواستید نماز بخوانید فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ حد شستن صورت از رستنگاه موی سر تا چانه و در عرض باندازه‌ای است که انگشت بزرگ و انگشت وسطی آن را احاطه می‌کند. لفظ إِلَی الْمَرافِقِ قید است برای «ایدیکم» نه برای «فاغسلوا» به عبارت دیگر حد مغسول است نه حد غسل. توضیح اینکه «ید» در لغت چند معنی دارد یک دفعه مراد از آن چهار انگشت است مثل وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَیْدِیَهُما/ ٣٨، یک دفعه از مچ بپائین است مثل فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ مائده/ ٦، یک دفعه مراد از آن تا آرنج است مثل آیه مورد بحث و یک دفعه معنی آن از سر انگشتان است تا شانه چنان که در اقرب الموارد گفته است.
لذا اگر در آیه قید إِلَی الْمَرافِقِ نبود معلوم نمی‌شد مراد کدامیک از آنها است ولی قید روشن می‌کند که مراد تا آرنج است، بنا بر این آیه ساکت است از اینکه از مرفق شسته شود یا بالعکس. اگر روایات نبود می‌گفتیم هر دو جایز است، شیعه که می‌گوید باید از مرفق شسته شود دلیلشان روایات است نه آیه (وسائل ابواب الوضوء باب ١٥) اهل سنت نیز که از پائین به بالا می‌شویند به آیه استناد نمی‌کنند بلکه از امثال ابو هریره و غیره نقل می‌کنند که حضرت