تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٥١ - نکتهها

کنند. احتمال دارد که صاعقه و صیحه توأم با زلزله بوده باشد نه لرزیدن بدنها.
٧٩- فَتَوَلَّی عَنْهُمْ وَ قالَ یا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُکُمْ رِسالَةَ رَبِّی وَ نَصَحْتُ لَکُمْ وَ لکِنْ لا تُحِبُّونَ النَّاصِحِینَ.
یعنی پس از هلاکت آنها که اجسادشان را پشت سر می‌گذاشت، خطاب به اجساد آنها یا پیش خودش چنان گفت.

نکته‌ها

ناقة صالح: در بیان جریان نوح علیه السّلام گفته شد: ظاهرا سنت خدا بر آن جاری است که آنهایی که پیامبران را رو در رو و با دیدن معجزات انکار می‌کنند بدست پیامبران یا بلای آسمانی از بین بروند چنان که درباره قوم نوح و هود و صالح چنین شد، اما راجع به ناقه صالح باید دید چه جور ناقه‌ای بوده است.
در آیه‌ای آمده است: هذِهِ ناقَةٌ لَها شِرْبٌ وَ لَکُمْ شِرْبُ یَوْمٍ مَعْلُومٍ شعراء/ ١٥٥ شرب (بر وزن جسر) به معنی نوبت آب و حصه آب است، معلوم می‌شود یک نوبت از آب مال ناقه و یک نوبت مال مردم بوده است و ناقه در نوبت خود همه آب را می‌خورده است، در آیه دیگر چنین است: وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَیْنَهُمْ کُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ قمر/ ٢٨ به آنها بگو که آب میان آنها و ناقه مقسوم است در هر نوبت فقط صاحب نوبت حاضر شونده است نه دیگری. این هم نظیر آیه سابق است، باید خوراک ناقه نیز به تناسب آب باشد لذا فرموده: فَذَرُوها تَأْکُلْ فِی «أَرْضِ اللَّهِ اعراف/ ٧٣ هود/ ٦٤ یعنی با چریدنش هم کاری نداشته باشید از آیه فَقالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ناقَةَ اللَّهِ وَ سُقْیاها شمس/ ١٣ نیز مسئله نوبت آب کاملا روشن می‌شود. آیا صالح در یک دهی بود که فقط یک چشمه داشته و آن را هم شتر می‌خورده است و یا این نوبت‌گیری در یک محلّه از شهر بوده است اللَّه اعلم.