تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٨٨ - نکتهها

و سکونت در زمین مشمول دو حکم طبیعی بود: وجود رقابت و عداوت میان انسانها و بهره‌مندی از نعمتها تا مرگ و اگر «حین» راجع به عموم باشد مراد از آن انقراض بشریت است.
٢٥- قالَ فِیها تَحْیَوْنَ وَ فِیها تَمُوتُونَ وَ مِنْها تُخْرَجُونَ.
حکم سومی انسانها است که زندگی و مرگ آنها در روی زمین بوده و در آخرت نیز از زمین برانگیخته خواهند شد.

نکته‌ها

این ماجرا: ماجرای آدم و سجود ملائکه و امتناع ابلیس در سوره‌های بقره، اعراف، حجر، طه، ص و مانند آن آمده است، این واقعه از نظر مؤلف یکی از متشابهات بزرگ قرآن مجید است، هر چه فکر می‌کنم در پیاده شدن این قصه فکرم به جایی نمی‌رسد که وجدانم آرام باشد به نظر می‌آید که خدا نخواسته بیشتر از آنچه فرموده، بیان نماید و برای استفاده انسانها همین قدر کافی بوده است و گرنه بیشتر بیان می‌فرمود.
به نظر بعضی، این آیات اشاره است به روابط طبیعی انسان و ملک و شیطان که به صورت حکایت، امر، نهی، مخالفت و عصیان بیان شده است و گرنه، امر و نهی و مخالفت و غیره در کار نبوده است، و تکوین به صورت تشریع بیان شده است.
در این صورت وعده جهنم برای ابلیس یعنی چه؟ و آن گهی آیات ما بعد که خواهد آمد حکایت از واقعه و ماجرایی دارند که می‌گوید: ای فرزندان آدم، شیطان شما را فریب ندهد چنان که پدر و مادرتان را از بهشت خارج کرد.
آیا آدم بشر اولی بود یا از میان انسانها برخاست؟ ظهور آیات در اولی است، باغی که آدم در آن بود روی این زمین بود یا در جای دیگری؟ هبوط آدم