ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٥ - معنى آيات

ساختيم، از مقاتل نقل شده است.

دستور داشتند با همقرينان راستين همقرين گردند ولى با آنان همنشينى نكردند، ما نيز بجاى آنان بهمنشينانى بد از جنّ و انس گرفتارشان ساختيم خداوند بزرگ هم آنان را بخاطر مخالفتى كه با فرمانش نمودند گرفتار ساخت و نظير اين آيه‌اى است‌( (وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ))[١] يعنى: (هر كس از ياد خدا رو گرداند، شيطانى برايش آماده سازيم كه قرين او باشد).

از حسن روايت شده است كه معنى آيه آنست كه چون استحقاق عذاب يافتند، ميان آنان و همنشينان بد فاصله نشديم.

((فَزَيَّنُوا لَهُمْ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ)) يعنى: آنچه در اختيارشان بود از امور دنيا برايشان زينت دادند تا دنيا را بر آخرت ترجيح دادند، و براى دنيا كار كردند، و نيز در گوش آنان خواندند كه نه پس از مرگ زنده شدنى هست و نه مكافاتى در كار ميباشد.

از حسن و سدى نقل شده كه اين همنشينان بد امر آخرت را بآنان چنين معرّفى كردند كه نه بهشتى وجود دارد نه جهنّمى نه بر انگيخته شدنى در كار است نه حسابى، و نيز دنيا را براى ايشان زينت داده بجمع اموال و ترك امور خيريه واميدارند.

از فراء نقل شده است منظور از ما بين ايديهم اعمال زشتى است كه مرتكب شده و از پيش براى خود فرستاده‌اند، و منظور از ما خلفهم سنتهايى است كه براى نسلهاى آينده پس از خود بجاى گذاشته‌اند.

[١] سوره زخرف ٤٣ آيه ٣٦.