ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٣ - معنى آيات

آنان است.

((لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ)) يعنى پافشارى نمودن شما در كفر بما زيانى وارد نخواهد آورد، زيرا پاداش اعمال ما را بما خواهند داد، و پاداش اعمال شما را نيز بخودتان ميدهند، و هيچكس با گناه ديگرى مواخذه نخواهد شد.

((لا حُجَّةَ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ)) يعنى: ما با شما دشمنى نداريم.

از مجاهد و ابن زيد روايت شده است كه يعنى: حق ظاهر شده و ديگر گفتگو و نزاع معنايى ندارد، و اينكه از نزاع به حجت و استدلال كنايه آورده شده است، براى آنست كه دو نفر كه با يكديگر بنزاع ميپردازند معمولا براى طرف خود دليل و برهان ميآورند، البته اين آيه پيش از دستور جهاد است، و چون حضرت مأمور بجهاد نبوده است، و تنها مأموريت دعوت را داشته، لذا بين او و كسانى كه دعوتش را نمى‌پذيرفته‌اند نزاعى نميشده است.

بعضى هم گفته‌اند: يعنى ميان ما و شما بحثى نيست زيرا ستمگرى شما نسبت بما كاملا روشن است، و صريحا با ما دشمنى داريد نه آنكه اشتباه كرده باشيد، البته اين معنى نميرساند كه اقامه استدلال حرام است، زيرا پذيرش دعوت براى كسى الزامى نخواهد شد مگر پس از استدلال كه حق و باطل معلوم شود، ولى پس از آنكه طرف انسان راه ستمگرى و دشمنى را در پيش گرفت ديگر جايى براى استدلال و برهان ميان او و طرفداران حق باقى نخواهد ماند.

((اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنا وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ)) يعنى: خداوند روز قيامت ما و شما را گرد هم خواهد آورد و ميان ما و شما بحق فيصله خواهد داد، و اين نهايت تهديد است.