شرح حديث معراج
(١)
مقدمه
١٣ ص
(٢)
درس اول
١٥ ص
(٣)
مقام رضا و توكل
١٥ ص
(٤)
مقام رضا و توكّل
١٧ ص
(٥)
حقيقت توكل در نگرش قرآن
١٧ ص
(٦)
بُعد سلبى
٢٠ ص
(٧)
توكّل در روايات معصومين
٢٢ ص
(٨)
توكّل، لازمه ايمان به خدا
٢٨ ص
(٩)
توكّل و لزوم كار و فعّاليت
٢٨ ص
(١٠)
حضرت ابراهيم، خليل الرحمن، و اعتماد بر خدا
٣١ ص
(١١)
درس دوم
٣٥ ص
(١٢)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٥ ص
(١٣)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٧ ص
(١٤)
خيرخواهى خدا براى انسان
٣٩ ص
(١٥)
درس سوم
٤٧ ص
(١٦)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٧ ص
(١٧)
ـ طريق وصول به محبت الهى
٤٧ ص
(١٨)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٩ ص
(١٩)
طريق وصول به محبّت الهى
٥١ ص
(٢٠)
درس چهارم
٥٧ ص
(٢١)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٧ ص
(٢٢)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٩ ص
(٢٣)
نشاط و دلخوشى مؤمنين
٦١ ص
(٢٤)
رابطه ذكر خدا با محبّت الهى
٦٢ ص
(٢٥)
ب محبّت خداوند
٦٢ ص
(٢٦)
ج رضايت و خشنودى خداوند
٦٣ ص
(٢٧)
راه تحصيل زهد و پرهيزگارى
٦٣ ص
(٢٨)
الف ياد خدا
٦١ ص
(٢٩)
درس پنجم
٦٩ ص
(٣٠)
خصلتهاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٦٩ ص
(٣١)
خصلت هاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٧١ ص
(٣٢)
خصايص چهارگانه
٧١ ص
(٣٣)
ميراث گران بها
٧٢ ص
(٣٤)
تفسير گرسنگى و جوع ممدوح
٧٤ ص
(٣٥)
آثار مثبت گرسنگى و سكوت
٧٥ ص
(٣٦)
درس ششم
٧٩ ص
(٣٧)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٧٩ ص
(٣٨)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٨١ ص
(٣٩)
حقيقت و ماهيّت نماز
٨٢ ص
(٤٠)
اهميت و ارزش نماز
٨٣ ص
(٤١)
انديشه در نماز و عظمت خداوند
٨٦ ص
(٤٢)
درس هفتم
٩١ ص
(٤٣)
امتيازات اولياى الهى
٩١ ص
(٤٤)
امتيازات اولياى الهى
٩٣ ص
(٤٥)
ياد خدا و تكلم با او بهترين لذّت اولياى خدا
٩٥ ص
(٤٦)
درس هشتم
١٠١ ص
(٤٧)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠١ ص
(٤٨)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠٣ ص
(٤٩)
ويژگى هاى مستمندان مؤمن و خدادوست
١٠٤ ص
(٥٠)
دارايى و فقر، وسائل امتحان و آزمايش
١٠٦ ص
(٥١)
هم نشينى با فقيران
١١٠ ص
(٥٢)
درس نهم
١١٥ ص
(٥٣)
عدم تبعيت از خواهشهاى نفسانى
١١٥ ص
(٥٤)
عدم تبعيت از خواهش هاى نفسانى
١١٧ ص
(٥٥)
مردم و خواسته هاى نفسانى
١٢١ ص
(٥٦)
درس دهم
١٢٩ ص
(٥٧)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٢٩ ص
(٥٨)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٣١ ص
(٥٩)
مفهوم دنياخواهى و آخرت طلبى و مراتب آن دو
١٣١ ص
(٦٠)
اسلام و كفر، ملاك دوستى و دشمنى
١٣٧ ص
(٦١)
ويژگى هاى بيست گانه اهل دنيا
١٣٨ ص
(٦٢)
درس يازدهم
١٤٥ ص
(٦٣)
اوصاف اهل آخرت
١٤٥ ص
(٦٤)
اوصاف اهل آخرت
١٤٧ ص
(٦٥)
حيا ويژگى بارز علما و اولياى خدا
١٤٨ ص
(٦٦)
دوستداران آخرت و بيداردلى
١٥٠ ص
(٦٧)
اولياى خدا و خوف از عظمت الهى
١٥٢ ص
(٦٨)
درس دوازدهم
١٥٧ ص
(٦٩)
اوصاف اهل آخرت
١٥٧ ص
(٧٠)
اوصاف اهل آخرت
١٥٩ ص
(٧١)
آخرت دوستان و توجه به خدا
١٥٩ ص
(٧٢)
اولياى خدا و معرفت ناب به خداوند
١٦٢ ص
(٧٣)
تفاوت بارز اهل آخرت با دنياپرستان
١٦٥ ص
(٧٤)
درس سيزدهم
١٦٩ ص
(٧٥)
اوصاف اهل آخرت
١٦٩ ص
(٧٦)
اوصاف اهل آخرت
١٧١ ص
(٧٧)
اهميت مبارزه با نفس امّاره
١٧٢ ص
(٧٨)
اولياى خدا و محو گشتن در جمال ربوبى
١٧٢ ص
(٧٩)
اولياى خدا و عنايات خداوند
١٧٥ ص
(٨٠)
درس چهاردهم
١٨٣ ص
(٨١)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٣ ص
(٨٢)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٥ ص
(٨٣)
عبادت و بندگى زاهدان
١٨٥ ص
(٨٤)
تقسيمات سه گانه عبادت پيشه گان
١٨٧ ص
(٨٥)
گذر از دنيا، اولين گام براى رسيدن به معرفت خدا
١٩٠ ص
(٨٦)
درس پانزدهم
١٩٥ ص
(٨٧)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٥ ص
(٨٨)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٧ ص
(٨٩)
رابطه تقرب به خدا با فعاليت هاى ايجابى و سلبى
١٩٧ ص
(٩٠)
سكوت، آبادكننده دل اولياى خدا
١٩٩ ص
(٩١)
حكمت، معرفت و يقين ره آورد روزه
٢٠١ ص
(٩٢)
درس شانزدهم
٢٠٧ ص
(٩٣)
مؤمنين رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٧ ص
(٩٤)
مؤمن رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٩ ص
(٩٥)
بريدگى از دنيا نتيجه توجه به خدا
٢١٢ ص
(٩٦)
رضاى الهى بزرگترين خواسته مؤمن
٢١٣ ص
(٩٧)
كرامت، توفيق الهى و تعالى و رشد انسان مؤمن
٢١٤ ص
(٩٨)
درس هفدهم
٢١٧ ص
(٩٩)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٧ ص
(١٠٠)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٩ ص
(١٠١)
الف ـ ويژگى هاى زندگى گوارا
٢١٩ ص
(١٠٢)
ب ـ ويژگى هاى حيات پايدار
٢٢٤ ص
(١٠٣)
درس هجدهم
٢٢٩ ص
(١٠٤)
موفقيت در آزمــون الــهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٢٩ ص
(١٠٥)
موفقيت در آزمون الهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٣١ ص
(١٠٦)
توجه به خدا و نعمتهاى او، محور افكار و نگرش مؤمنان
٢٣٢ ص
(١٠٧)
كوچكى دنيا در چشم ملكوتى و آخرت بين مؤمن
٢٣٤ ص
(١٠٨)
خصلت هاى سه گانه ره يافته به رضاى حق
٢٣٨ ص
(١٠٩)
درس نوزدهم
٢٤٣ ص
(١١٠)
مقام عابدان و رسولان الهــى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٣ ص
(١١١)
مقام عابدان و رسولان الــهى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٥ ص
(١١٢)
اهميت به كارگيرى عقل؛ ياد خدا و دورى از غفلت
٢٤٦ ص
(١١٣)
ملاك برترى پيامبر بر ساير پيامبران
٢٤٨ ص
(١١٤)
تأثير كم گويى و كم خورى در شناخت و ادراك انسان
٢٥٠ ص
(١١٥)
ويژگى هاى عابدان
٢٥٢ ص
(١١٦)
درس بيستم
٢٥٥ ص
(١١٧)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٥ ص
(١١٨)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٧ ص
(١١٩)
رابطه زهد و عبادت با محبت خدا
٢٥٨ ص
(١٢٠)
رابطه گريه با محبت خدا
٢٦٠ ص
(١٢١)
نقش رفاقت و دوستى با علما و فقرا
٢٦١ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢٠ - الف ـ ويژگى هاى زندگى گوارا

و از سوى ديگر پايدار و مستمّر باشد. اگر زندگى براى آدم لذّتى نداشته باشد، بى‌فايده است و اگر چنانچه لذّت داشته باشد، امّا لحظه‌اى باشد و از پايدارى و ثبات برخوردار نباشد، درد فراق و از دست دادن آن، بيش از لذتى است كه انسان مى‌برد. فطرت انسان، زندگى و حياتى را مى‌جويد كه هم داراى خوشى و لذت بوده سعادت آفرين باشد و هم ثابت و پايدار بماند. (معمولا نحوه زندگى كردن را «عيش» و زندگى را «حيات» مى‌نامند، البتّه در زبان فارسى چندان فرقى بين آندو قائل نمى‌شويم، جز اينكه از عيش به «زندگانى» كه جريانى است گذراتعبير مى‌گردد و از ديگرى به «زندگى»).بعد از آنكه پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) در پاسخ خداوند، برحسب مقام بندگى، اظهار جهل مى‌كند، خداوند مى‌فرمايد: «اَمَّا الْعَيْشُ الْهَنئُ فَهُوَ الَّذى لا يَفْتُرُ صاحِبُهُ عَنْ ذِكْرِى وَ لا يَنْسى نِعْمَتى وَ لا يَجْهَلُ حَقّى، يَطْلُبُ رِضاىَ لَيْلَهُ وَ نَهارَه»كسى زندگى گوارا دارد كه از ياد من غافل نيست، نعمتهاى مرا فراموش نمى‌كند و به حق من جاهل نيست و شب و روز رضاى مرا مى‌طلبد.گرچه ما از روى تعبد اين سخن را مى‌پذيريم، كه از نظر خدا، كسى زندگى گوارا دارد كه ياد خدا را فراموش نكند همراه با ساير خصوصيات، اما براى توجيه اينكه زندگى گوارا، چه ارتباطى با ذكر خدا و به فراموشى نسپردن نعمتها دارد، مى‌توان گفت كه انسان بر اساس فطرت، خواهان حقيقت ثابتى است كه استقلال وجودى دارد تا بر او تكيه زند، چون با فطرت، وجدان و علم حضورى مى‌يابد كه وجودش مستقل نيست و نيازمند است (از خوراك و لباس گرفته تا نفس كشيدن و ساير لوازم حيات). پس اين وجود نيازمند اگر بخواهد در زندگى سعادتمند گردد، بايد به وجود بى‌نيازى وابسته شود، اين نهر كوچك بايد به دريا وصل گردد تا همواره آب در آن جريان يابد و خشك نشود. اين‌را ما با درك فطرى مى‌يابيم، البته اين درك مراحلى دارد: برخى آن را با ابهام درك مى‌كنند، اما وقتى معرفت انسان بالا رفت واضحتر و روشن‌تر درك مى‌كند تا برسد به مقام «أولياءاللّه» كه حقايق را با شهود و علم حضورى بسيار آشكارى درك مى‌كنند.