شرح حديث معراج
(١)
مقدمه
١٣ ص
(٢)
درس اول
١٥ ص
(٣)
مقام رضا و توكل
١٥ ص
(٤)
مقام رضا و توكّل
١٧ ص
(٥)
حقيقت توكل در نگرش قرآن
١٧ ص
(٦)
بُعد سلبى
٢٠ ص
(٧)
توكّل در روايات معصومين
٢٢ ص
(٨)
توكّل، لازمه ايمان به خدا
٢٨ ص
(٩)
توكّل و لزوم كار و فعّاليت
٢٨ ص
(١٠)
حضرت ابراهيم، خليل الرحمن، و اعتماد بر خدا
٣١ ص
(١١)
درس دوم
٣٥ ص
(١٢)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٥ ص
(١٣)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٧ ص
(١٤)
خيرخواهى خدا براى انسان
٣٩ ص
(١٥)
درس سوم
٤٧ ص
(١٦)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٧ ص
(١٧)
ـ طريق وصول به محبت الهى
٤٧ ص
(١٨)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٩ ص
(١٩)
طريق وصول به محبّت الهى
٥١ ص
(٢٠)
درس چهارم
٥٧ ص
(٢١)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٧ ص
(٢٢)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٩ ص
(٢٣)
نشاط و دلخوشى مؤمنين
٦١ ص
(٢٤)
رابطه ذكر خدا با محبّت الهى
٦٢ ص
(٢٥)
ب محبّت خداوند
٦٢ ص
(٢٦)
ج رضايت و خشنودى خداوند
٦٣ ص
(٢٧)
راه تحصيل زهد و پرهيزگارى
٦٣ ص
(٢٨)
الف ياد خدا
٦١ ص
(٢٩)
درس پنجم
٦٩ ص
(٣٠)
خصلتهاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٦٩ ص
(٣١)
خصلت هاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٧١ ص
(٣٢)
خصايص چهارگانه
٧١ ص
(٣٣)
ميراث گران بها
٧٢ ص
(٣٤)
تفسير گرسنگى و جوع ممدوح
٧٤ ص
(٣٥)
آثار مثبت گرسنگى و سكوت
٧٥ ص
(٣٦)
درس ششم
٧٩ ص
(٣٧)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٧٩ ص
(٣٨)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٨١ ص
(٣٩)
حقيقت و ماهيّت نماز
٨٢ ص
(٤٠)
اهميت و ارزش نماز
٨٣ ص
(٤١)
انديشه در نماز و عظمت خداوند
٨٦ ص
(٤٢)
درس هفتم
٩١ ص
(٤٣)
امتيازات اولياى الهى
٩١ ص
(٤٤)
امتيازات اولياى الهى
٩٣ ص
(٤٥)
ياد خدا و تكلم با او بهترين لذّت اولياى خدا
٩٥ ص
(٤٦)
درس هشتم
١٠١ ص
(٤٧)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠١ ص
(٤٨)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠٣ ص
(٤٩)
ويژگى هاى مستمندان مؤمن و خدادوست
١٠٤ ص
(٥٠)
دارايى و فقر، وسائل امتحان و آزمايش
١٠٦ ص
(٥١)
هم نشينى با فقيران
١١٠ ص
(٥٢)
درس نهم
١١٥ ص
(٥٣)
عدم تبعيت از خواهشهاى نفسانى
١١٥ ص
(٥٤)
عدم تبعيت از خواهش هاى نفسانى
١١٧ ص
(٥٥)
مردم و خواسته هاى نفسانى
١٢١ ص
(٥٦)
درس دهم
١٢٩ ص
(٥٧)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٢٩ ص
(٥٨)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٣١ ص
(٥٩)
مفهوم دنياخواهى و آخرت طلبى و مراتب آن دو
١٣١ ص
(٦٠)
اسلام و كفر، ملاك دوستى و دشمنى
١٣٧ ص
(٦١)
ويژگى هاى بيست گانه اهل دنيا
١٣٨ ص
(٦٢)
درس يازدهم
١٤٥ ص
(٦٣)
اوصاف اهل آخرت
١٤٥ ص
(٦٤)
اوصاف اهل آخرت
١٤٧ ص
(٦٥)
حيا ويژگى بارز علما و اولياى خدا
١٤٨ ص
(٦٦)
دوستداران آخرت و بيداردلى
١٥٠ ص
(٦٧)
اولياى خدا و خوف از عظمت الهى
١٥٢ ص
(٦٨)
درس دوازدهم
١٥٧ ص
(٦٩)
اوصاف اهل آخرت
١٥٧ ص
(٧٠)
اوصاف اهل آخرت
١٥٩ ص
(٧١)
آخرت دوستان و توجه به خدا
١٥٩ ص
(٧٢)
اولياى خدا و معرفت ناب به خداوند
١٦٢ ص
(٧٣)
تفاوت بارز اهل آخرت با دنياپرستان
١٦٥ ص
(٧٤)
درس سيزدهم
١٦٩ ص
(٧٥)
اوصاف اهل آخرت
١٦٩ ص
(٧٦)
اوصاف اهل آخرت
١٧١ ص
(٧٧)
اهميت مبارزه با نفس امّاره
١٧٢ ص
(٧٨)
اولياى خدا و محو گشتن در جمال ربوبى
١٧٢ ص
(٧٩)
اولياى خدا و عنايات خداوند
١٧٥ ص
(٨٠)
درس چهاردهم
١٨٣ ص
(٨١)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٣ ص
(٨٢)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٥ ص
(٨٣)
عبادت و بندگى زاهدان
١٨٥ ص
(٨٤)
تقسيمات سه گانه عبادت پيشه گان
١٨٧ ص
(٨٥)
گذر از دنيا، اولين گام براى رسيدن به معرفت خدا
١٩٠ ص
(٨٦)
درس پانزدهم
١٩٥ ص
(٨٧)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٥ ص
(٨٨)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٧ ص
(٨٩)
رابطه تقرب به خدا با فعاليت هاى ايجابى و سلبى
١٩٧ ص
(٩٠)
سكوت، آبادكننده دل اولياى خدا
١٩٩ ص
(٩١)
حكمت، معرفت و يقين ره آورد روزه
٢٠١ ص
(٩٢)
درس شانزدهم
٢٠٧ ص
(٩٣)
مؤمنين رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٧ ص
(٩٤)
مؤمن رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٩ ص
(٩٥)
بريدگى از دنيا نتيجه توجه به خدا
٢١٢ ص
(٩٦)
رضاى الهى بزرگترين خواسته مؤمن
٢١٣ ص
(٩٧)
كرامت، توفيق الهى و تعالى و رشد انسان مؤمن
٢١٤ ص
(٩٨)
درس هفدهم
٢١٧ ص
(٩٩)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٧ ص
(١٠٠)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٩ ص
(١٠١)
الف ـ ويژگى هاى زندگى گوارا
٢١٩ ص
(١٠٢)
ب ـ ويژگى هاى حيات پايدار
٢٢٤ ص
(١٠٣)
درس هجدهم
٢٢٩ ص
(١٠٤)
موفقيت در آزمــون الــهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٢٩ ص
(١٠٥)
موفقيت در آزمون الهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٣١ ص
(١٠٦)
توجه به خدا و نعمتهاى او، محور افكار و نگرش مؤمنان
٢٣٢ ص
(١٠٧)
كوچكى دنيا در چشم ملكوتى و آخرت بين مؤمن
٢٣٤ ص
(١٠٨)
خصلت هاى سه گانه ره يافته به رضاى حق
٢٣٨ ص
(١٠٩)
درس نوزدهم
٢٤٣ ص
(١١٠)
مقام عابدان و رسولان الهــى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٣ ص
(١١١)
مقام عابدان و رسولان الــهى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٥ ص
(١١٢)
اهميت به كارگيرى عقل؛ ياد خدا و دورى از غفلت
٢٤٦ ص
(١١٣)
ملاك برترى پيامبر بر ساير پيامبران
٢٤٨ ص
(١١٤)
تأثير كم گويى و كم خورى در شناخت و ادراك انسان
٢٥٠ ص
(١١٥)
ويژگى هاى عابدان
٢٥٢ ص
(١١٦)
درس بيستم
٢٥٥ ص
(١١٧)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٥ ص
(١١٨)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٧ ص
(١١٩)
رابطه زهد و عبادت با محبت خدا
٢٥٨ ص
(١٢٠)
رابطه گريه با محبت خدا
٢٦٠ ص
(١٢١)
نقش رفاقت و دوستى با علما و فقرا
٢٦١ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٧ - تفاوت بارز اهل آخرت با دنياپرستان

چون آن لذت نيز براى آنان نقد است. اين برداشتى بود از جمله «قَدْ صارَتِ الدُّنْيا وَ الآخِرَةُ عِنْدَهُمْ واحِدَة» ولى اين حقيقت مرتبه بالاترى نيز دارد و آن اينكه برخى به مقامى مى‌رسند كه تنها به عالم آخرت مى‌نگرند و دنيا در نظرشان فانى و زودگذر است.

‌‌‌امام صادق(عليه السلام) فرمود: «روزى رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) نماز صبح را با مردم بر پاى داشت ، سپس در مسجد نگاهش به جوانى [زيد بن حارثه] افتاد كه چرت مى‌زد و سرش پايين مى‌افتاد، رنگش زرد بود و تنش لاغر و چشمانش به گودى رفته بود.

«فَقالَ لَهُ رَسُولُ اللّه(صلى الله عليه وآله وسلم) كَيْفَ اَصْبَحْتَ يا فُلانُ؟ قالَ: اَصْبَحْتُ يا رَسُولَ اللّهِ مُوقِنا»

رسول‌خدابه‌او فرمود:حالت چگونهاست؟عرضكرد:يارسول‌اللّه؛من‌به‌يقيندست يافته‌ام.

«فَعَجِبَ رَسُولُ اللّهِ مِنْ قَولِهِ وَ قالَ: اِنَّ لِكُلِّ يَقين حَقيقَةً فَما حَقيقَةُ يَقينِك»؟

رسول خدا از گفته او در شگفت شد [خوشش آمد]و فرمود: همانا هر يقينى را حقيقتى است، حقيقت يقين تو چيست؟

«فَقالَ: اِنَّ يَقينى يا رَسُولَ اللّهِ هُوَ الَّذى اَحْزَنَنى وَ اَسْهَرَ لَيْلى وَ اَظْمَأَ هَواجِرى فَعَزَفَتْ نَفْسى عَنِ الدُّنْيا وَ ما فيها حَتّى كَأَنى اَنْظُرُ اِلى عَرْشِ رَبّى وَ قَدْ نُصِبَ لِلْحِسابِ وَ حُشِرَ الْخَلائِقُ لِذلِكَ وَ اَناَ فيهِم»

عرض كرد: يا رسول اللّه اين يقين مرا اندوهگين ساخته است و با بيدارى شب و تشنگى روزهاى گرم قرينم گردانيده است. از دنيا و آنچه در اوست بى‌رغبت گشته‌ام. گويا عرش پروردگارم را مى‌بينم كه براى رسيدگى به حساب خلق بر پا گرديده است و مردم براى حساب گرد آمده‌اند و من در بين آنهايم.

«وَ كَاَنّى اَنْظُرُ اِلى اَهْلِ الْجَنَّةِ، يَتَنَعَّمُونَ فىِ الْجَنَّةِ وَ يَتَعارَفُونَ وَ عَلى الاَْرائِكِ مُتَّكِئُونَ وَ كَاَنّى اَنْظُرُ اِلى اَهْلِ النّارِ وَ هُمْ فيها مُعَذَّبُونَ مُصْطَرِخُونَ وَ كَاَنّى الاْنَ اَسْمَعُ زَفيرَ النّارِ يَدُورُ فى مَسامِعى»

گويا اهل بهشت را مى‌نگرم كه در نعمت مى‌خرامند و بر كرسى‌ها تكيه زده و يكديگر را معرفى مى‌كنند و گويا اهل دوزخ را مى‌بينم كه در آنجا معذبند و به فرياد رسى ناله مى‌كنند و گويا اكنون آهنگ زبانه كشيدن آتش دوزخ در گوشم طنين انداز است.