شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٤ - ويژگى هاى مستمندان مؤمن و خدادوست
ويژگىهاى مستمندان مؤمن و خدادوست
مشخصّههاى فقرايى كه محبت به آنها محبت به خداست:
١ـ «اَلَذّينَ رَضُوا بِالْقَليلِ» كسانى كه به كم و اندك راضىاند.
برخى حتى اگر تهىدست نيز باشند طماع و آزمندند، دلشان مىخواهد ثروتمند باشند و بهره شايان از دنيا ببرند و اگر دستشان مىرسيد، فراوان از نعمتهاى دنيا بهره مىبردند و به كم و اندك راضى نمىشدند؛ ولى دستشان نمىرسد ـ دوستى اين قسم فقيران مطلوب نيست، بلكه دوستى فقيرانى مطلوب و محبت به آنها محبت به خداست كه به كمِ دنيا راضى و قانع شدهاند و چشم به نعمتهاى دنيا و مال مردم، ندوختهاند.
٢ـ «وَ صَبَرُوا عَلَى الْجُوع» ويژگى دوم: تحمل و صبر بر نادارى و بىتابى نكردن بر گرسنگى است.
برخى از فقرا دايم آه و ناله سر مىدهند و از خدا گلايه مىكنند كه ما چه گناهى داشتيم كه به فقر و تنگدستى مبتلا شديم؛ ولى برخى وقتى به فقر مبتلا مىگردند ـ البته ابتلاى آنها به فقر، از روى كوتاهى و تقصير نيست، چون در آن صورت، مرتكب گناه شدهاند؛ بلكه عوامل خارجى و حوادث طبيعى موجب فقر آنها گرديده است؛ سيل و زلزلهاى رخ داده و هستى و زندگى آنها را نابود ساخته است ـ گر چه بر اثر فقر غذاى كافى و امكانات زندگى كافى به آنها نمىرسد، ولى آه و ناله سر نمىدهند و شكوه و گلايه نمىكنند و بر آن فقر صبر مىكنند؛ حتى سعى دارند فقر خود را پوشيده دارند و نمىگذارند ديگران از وضع آنها با خبر شوند:
«يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ اَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ...»[١]
از فرط عفاف چنانند كه هر كس از حال آنها بىخبر است، پندارد غنى و بىنيازند.
اينان در عين صبر و بردبارى، تلاش مىكنند احتياجى به مردم نداشته باشند و در حد ضرورت رزقى به دست آورند.
٣ـ «وَ شَكَرُوا عَلَى الرَّخاءِ» و بر خوشى و نعمتى كه بدانها رسد شاكرند.
وقتى خداوند به آنها نعمتى مىدهد و در گشايش زندگى و رفاه قرار مىگيرند، خداى را فراموش نمىكنند و به شكر او مىپردازند.
[١] بقره/٢٧٣.