شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٢ - مردم و خواسته هاى نفسانى
مشتبهات و مُحلّلات خوددارى نمىكنند. خود اين دسته نيز به چند شاخه تقسيم مىگردند: برخى از كبائر اجتناب مىكنند و گاهى مرتكب صغائر مىشوند و گروهى، گاهى كبائر را نيز مرتكب مىشوند. برخى از اين افراد بلافاصله پس از گناه توبه مىكنند و برخى ديگر توبه نمىكنند و بر گناه خود اصرار مىورزند؛ ولى به هر حال همه اين افراد سعى و اهتمام دارند كه تا حدودى محرّمات را ترك كنند.دسته سوم: كسانى كه اصل را بر مخالفت هواى نفس قرار مىدهند، مگر در مواردى كه رضاى خداوند در موافقت نفس است، آن هم به جهت رضاى خداوند نه به جهت پيروى هواى نفس. اصل در زندگى آنها اين است كه هر چه دلشان مىخواهد انجام ندهند و در هر كار معيار را رضايت خدا قرار مىدهند. البته اين دسته نيز داراى مراتبند و شايد اختلاف در مراتب به بىنهايت ميل كند.هدف انبيا، در درجه اوّل، اين بود كه بشر را از آن حد فروتر، يعنى بىبند و بارى و اسارت نفس رهايى بخشند. (اگر افراد از اين مرتبه نگذرند، به هيچ وجه با انبيا و دستگاه آنان ارتباط نخواهند داشت، اگر كسى حاضر نشد براى خواستههايش محدوديّتى قايل شود، چگونه مىتواند پيرو انبيا باشد؟) پس اجمالا انسان بايد حدّى را بپذيرد و خواستههايش را كنترل كند، چنين نباشد كه هر چه دلش خواست انجام دهد، البته از اين مرحله تا مرحلهاى كه هيچ خواستهاى را بدون اذن و رضايت خداوند اجابت نكند، خيلى فاصله است.مؤمنان به حسب مراتب ايمانشان، بين اين دو مرحله حركت مىكنند و بين اين دو مرحله، مراتبى است كه از رقم و شماره بيرون است. حتّى انبيا نيز داراى مراتب مختلفى هستند: در رأس انبيا و اولياى الهى، وجود مقدّس خاتمالانبياء(صلى الله عليه وآله وسلم) و فاطمه زهرا(عليهما السلام) و ائمه اثنى عشر(عليهم السلام) قرار دارند. و ساير انبيا در مرتبه پايينتر قرار دارند. اين چهارده نور پاك كه از يك نظر نور واحدى هستند، در رأس اين هرم قرار دارند و بالاترين ارزشهاى مثبت را دارا مىباشند.مؤمن بايد سعى كند خود را از مرتبه فروتر به مرتبه عالى نزديك كند و البتّه اين بستگى دارد به ميزان همّت انسان و توفيق الهى. براى هيچ كس قابل پيش بينى نيست كه عاقبتش چه خواهد شد: افرادى هستند كه از حد صفر گذشته و ترقى مىكنند و به مراحل عالى دست