شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٤٨ - ملاك برترى پيامبر بر ساير پيامبران

«وَ اِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبيلِ وَ يَحْسَبُونَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُون»[١]

آن شياطين مردم را از راه خدا باز مى‌دارند و خود پندارند كه هدايت يافته‌اند.

‌‌‌او فكر مى‌كند به خود و خلق خدمت مى‌كند، در صورتى كه گمراه است و پيوسته به نابودى و هلاك نزديكتر مى‌شود.

«يا اَحْمَدُ؛ اِسْتَعْمِلْ عَقْلَكَ قَبْلَ اَنْ يَذْهَبَ. فَمَنِ اسْتَعْمَلَ عَقْلَهُ لايُخْطِئُ وَ لايَطْغى»

اى محمد؛ عقل خود را به كار انداز قبل از اينكه از دستت برود. پس كسى كه از عقل خود استفاده برد، خطا و طغيان نمى‌كند.

‌‌‌يعنى انسان تا از عقل بهره مى‌برد، حدود را مى‌شناسد و رعايت مى‌كند و در نتيجه در تشخيص خطا نكرده، در عمل نيز طغيان نمى‌كند، اما وقتى عقلش كنار رفت، شهوت يا غضب غالب مى‌شود و از حدود تجاوز مى‌كند.

ملاك برترى پيامبر بر ساير پيامبران

«يا اَحْمَدُ؛ هَلْ تَدْرى لاَِىِّ شَىء فَضَّلْتُكَ عَلى سايِرِ الاَْنْبياءِ؟ قالَ اللّهُمَّ لا»

اى‌پيامبر، آيا ميدانى چراتو رابرساير انبياء برترى‌دادم؟ جواب‌داد: نمى‌دانم، اى پروردگارم.

‌‌‌البته پيامبر چون انسان است از پيش خود چيزى نمى‌داند و علم او از طريق تعليم و افاضه خداوند حاصل مى‌گردد، لذا پيامبر در جواب مى‌گويد نمى‌دانم؛ يعنى از پيش خود نمى‌دانم.

«قالَ: بِالْيَقينِ وَ حُسْنِ الْخُلْقِ وَ سَخاوَةِ النَّفْسِ وَ رَحْمَة بِالْخَلْق»

خداوند فرمود: به واسطه يقين و خوش خلقى و سخاوت نفس و مدارا كردن و رحمت با مردم ترا برترى بخشيدم.

‌‌‌(اين سخن خدا باعث مى‌شود ديگران به اهميت اين صفات پى برده سعى كنند آنها را در خود تقويت كنند).

‌‌‌اولين ويژگى كه پيامبر بدان متصف گرديد، يقين است كه همه انبيا بدان متصف بودند و