شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٩١ - گذر از دنيا، اولين گام براى رسيدن به معرفت خدا

نعمتهاى حلال، استفاده كند، دلبستگى او به دنيا بيشتر مى‌شود و رفته رفته به حرام نيز كشانده مى‌شود و اگر انسان بخواهد به حرام مبتلا نشود، بايد مرز و قرقگاهى براى خود قرار دهد و از برخى نعمتهاى حلال چشم بپوشد تا به حرام نيفتد. به بعضى از صحنه‌هاى جايز و حلال نگاه نكند تا به نگاه‌هاى حرام مبتلا نگردد و الا اگر انسان لب مرز حركت كند به يكباره فرو مى‌غلطد و سقوط مى‌كند.

‌‌‌گرچه بر انسان جايز است از خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هاى حلال استفاده كند، ولى لازم است گهگاهى، مخصوصاً در ماه‌هاى پر فضيلت سال مثل ماه رجب، روزه بگيرد و با اين كار با خواسته‌هاى نفس خود مخالفت كند، و همين‌طور در مورد لباس، مسكن و از اين قبيل. شكى نيست كه از جمله بهترين راهها براى مخالفت با زياده طلبى نفس و صرف نظر كردن از برخى نعمتهاى حلال، انفاق و صدقه دادن است كه در اين باره خداوند مى‌فرمايد:

«لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتّى تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ...»[١]

شماهرگز به مقام نيكوكاران نخواهيد رسيد، مگر از آنچه دوست مى‌داريد در راه خدا انفاق كنيد.

‌‌‌در جاى ديگر خداوند مى‌فرمايد:

«خُذْ مِنْ اَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكّيِهِمْ بِها»[٢]

اى رسول ما؛ از مؤمنان صدقه بگير تا به سبب آن نفسشان را پاك و پاكيزه سازى.

‌‌‌انفاق مال و چيزهايى كه انسان بدان علاقه دارد، باعث مى‌شود از دلبستگى او به دنيا كاسته شود. پس از يك طرف انسان از لذتهاى حلال چشم مى‌پوشد تا به لذتهاى حرام نيفتد و در اثر پشت پا زدن به اين لذتها به مرحله‌اى مى‌رسد كه از لذتهاى بهشت نيز چشم مى‌پوشد ـ اين از بعد سلبى و مخالفت با هواى نفس و ترك لذت جويى. از طرف ديگر از بعد ايجابى و مثبت قضيه، انسان چه كند كه فقط خدا را به ياد داشته باشد؟

‌‌‌نهايت همّت ما در انجام واجبات و عمل به دستورات خداوند اين است كه به عذاب جهنم