‌‌‌خداوند به انبيا و اولياى خود علومى تعليم داده است كه براساس آن، از قبل مى‌دانند، چه رخدادهايى براى آنها و يا ديگران رُخ خواهد داد و اين آگاهى بدانها زيان نمى‌رساند؛ البته آنها آنچه را مى‌دانند براى ديگران بازگو نمى‌كنند، ممكن است يك هزارم آن را براى برخى از اصحابشان بگويند، با توجه به اينكه گفتن آن مطالب برخلاف حكمت و مصلحت نيست و آگاهى به آنها، به مخاطبان زيان نمى‌رساند.

‌‌‌به عنوان مثال؛ وقتى استادى مى‌خواهد از شاگردان خود امتحان بگيرد، شاگردى كه در درس‌هايش موفق است و به خوبى همه مطالب را مى‌داند؛ دانستن يا ندانستن سؤالات امتحانى براى او يكسان است. انبيا و اولياى الهى چنانند كه از قبل مى‌دانند آزمون و امتحانشان چيست و در عمل، اين آگاهى تفاوتى به حال آنها نمى‌بخشد، چون آنها به آنچه وظيفه است و رضاى خدا در آن است عمل مى‌كنند؛ اما ديگران چنين نيستند: اگر از قبل مورد و مواد آزمون و امتحانشان را بدانند، تنها به آن مى‌پردازند و از مسائل ديگر چشم مى‌پوشند، بدين جهت مصلحت در اين است كه امتحان عموم مردم با ابهام توأم باشد.

‌‌‌گرچه ما نمى‌دانيم، چرا خداوند براى برخى فقر و براى برخى غنا و دارايى را مقدر ساخته، براى برخى بيمارى و گرفتارى‌هايى را پيش مى‌آورد و هنوز يكى را پشت سرنگذاشته ديگرى رخ مى‌دهد و براى ديگرى رفاه و آسايش را؛ ولى بالاجمال مى‌دانيم نه آن كس كه در اين دنيا، نعمت بيشترى بدو مى‌دهند محبوب‌تر است و نه اينكه هر كس به گرفتارى، فقر و ناراحتى‌ها مبتلا مى‌گردد، نزد خدا قرب و منزلتى ندارد و خدا به او اعتنا نمى‌كند؛ بلكه برعكس هر كه را خدا بيشتر دوست بدارد، بيشتر به بلا گرفتارش مى‌كند. در روايتى از على(عليه السلام) وارد شده:

«اَلْبَلاءُ لِلظّالِمْ اَدبٌ وَلِلْمُؤْمِنِ اِمْتِحانٌ وَلِلاَْنبياءِ دَرَجَّةٌ وَلِلاُْولياءِ كَرامَة»[١]

بلا و گرفتارى فرجام و مجازات ظالم است و امتحان براى مؤمن و براى انبيا رتبه و مقام است و براى اوليا كرامت است.

[١] بحارالأنوار، ج ٦٧ (باب ١٢)، ص ٢٣٥.