شرح حديث معراج
(١)
مقدمه
١٣ ص
(٢)
درس اول
١٥ ص
(٣)
مقام رضا و توكل
١٥ ص
(٤)
مقام رضا و توكّل
١٧ ص
(٥)
حقيقت توكل در نگرش قرآن
١٧ ص
(٦)
بُعد سلبى
٢٠ ص
(٧)
توكّل در روايات معصومين
٢٢ ص
(٨)
توكّل، لازمه ايمان به خدا
٢٨ ص
(٩)
توكّل و لزوم كار و فعّاليت
٢٨ ص
(١٠)
حضرت ابراهيم، خليل الرحمن، و اعتماد بر خدا
٣١ ص
(١١)
درس دوم
٣٥ ص
(١٢)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٥ ص
(١٣)
منزلت توكل و رضايت به قضاى الهى
٣٧ ص
(١٤)
خيرخواهى خدا براى انسان
٣٩ ص
(١٥)
درس سوم
٤٧ ص
(١٦)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٧ ص
(١٧)
ـ طريق وصول به محبت الهى
٤٧ ص
(١٨)
محبت الهى و راه رسيدن به آن
٤٩ ص
(١٩)
طريق وصول به محبّت الهى
٥١ ص
(٢٠)
درس چهارم
٥٧ ص
(٢١)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٧ ص
(٢٢)
ويژگى هاى اولياى الهى
٥٩ ص
(٢٣)
نشاط و دلخوشى مؤمنين
٦١ ص
(٢٤)
رابطه ذكر خدا با محبّت الهى
٦٢ ص
(٢٥)
ب محبّت خداوند
٦٢ ص
(٢٦)
ج رضايت و خشنودى خداوند
٦٣ ص
(٢٧)
راه تحصيل زهد و پرهيزگارى
٦٣ ص
(٢٨)
الف ياد خدا
٦١ ص
(٢٩)
درس پنجم
٦٩ ص
(٣٠)
خصلتهاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٦٩ ص
(٣١)
خصلت هاى رهيافته گان به بهشت و ميراث گرسنگى و سكوت
٧١ ص
(٣٢)
خصايص چهارگانه
٧١ ص
(٣٣)
ميراث گران بها
٧٢ ص
(٣٤)
تفسير گرسنگى و جوع ممدوح
٧٤ ص
(٣٥)
آثار مثبت گرسنگى و سكوت
٧٥ ص
(٣٦)
درس ششم
٧٩ ص
(٣٧)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٧٩ ص
(٣٨)
لزوم توجه به نماز و درك حضور خداوند
٨١ ص
(٣٩)
حقيقت و ماهيّت نماز
٨٢ ص
(٤٠)
اهميت و ارزش نماز
٨٣ ص
(٤١)
انديشه در نماز و عظمت خداوند
٨٦ ص
(٤٢)
درس هفتم
٩١ ص
(٤٣)
امتيازات اولياى الهى
٩١ ص
(٤٤)
امتيازات اولياى الهى
٩٣ ص
(٤٥)
ياد خدا و تكلم با او بهترين لذّت اولياى خدا
٩٥ ص
(٤٦)
درس هشتم
١٠١ ص
(٤٧)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠١ ص
(٤٨)
لزوم دوستى و محبت به فقرا و مستمندان
١٠٣ ص
(٤٩)
ويژگى هاى مستمندان مؤمن و خدادوست
١٠٤ ص
(٥٠)
دارايى و فقر، وسائل امتحان و آزمايش
١٠٦ ص
(٥١)
هم نشينى با فقيران
١١٠ ص
(٥٢)
درس نهم
١١٥ ص
(٥٣)
عدم تبعيت از خواهشهاى نفسانى
١١٥ ص
(٥٤)
عدم تبعيت از خواهش هاى نفسانى
١١٧ ص
(٥٥)
مردم و خواسته هاى نفسانى
١٢١ ص
(٥٦)
درس دهم
١٢٩ ص
(٥٧)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٢٩ ص
(٥٨)
نكوهش دنيا و دنياگرايان
١٣١ ص
(٥٩)
مفهوم دنياخواهى و آخرت طلبى و مراتب آن دو
١٣١ ص
(٦٠)
اسلام و كفر، ملاك دوستى و دشمنى
١٣٧ ص
(٦١)
ويژگى هاى بيست گانه اهل دنيا
١٣٨ ص
(٦٢)
درس يازدهم
١٤٥ ص
(٦٣)
اوصاف اهل آخرت
١٤٥ ص
(٦٤)
اوصاف اهل آخرت
١٤٧ ص
(٦٥)
حيا ويژگى بارز علما و اولياى خدا
١٤٨ ص
(٦٦)
دوستداران آخرت و بيداردلى
١٥٠ ص
(٦٧)
اولياى خدا و خوف از عظمت الهى
١٥٢ ص
(٦٨)
درس دوازدهم
١٥٧ ص
(٦٩)
اوصاف اهل آخرت
١٥٧ ص
(٧٠)
اوصاف اهل آخرت
١٥٩ ص
(٧١)
آخرت دوستان و توجه به خدا
١٥٩ ص
(٧٢)
اولياى خدا و معرفت ناب به خداوند
١٦٢ ص
(٧٣)
تفاوت بارز اهل آخرت با دنياپرستان
١٦٥ ص
(٧٤)
درس سيزدهم
١٦٩ ص
(٧٥)
اوصاف اهل آخرت
١٦٩ ص
(٧٦)
اوصاف اهل آخرت
١٧١ ص
(٧٧)
اهميت مبارزه با نفس امّاره
١٧٢ ص
(٧٨)
اولياى خدا و محو گشتن در جمال ربوبى
١٧٢ ص
(٧٩)
اولياى خدا و عنايات خداوند
١٧٥ ص
(٨٠)
درس چهاردهم
١٨٣ ص
(٨١)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٣ ص
(٨٢)
مقام و معرفت زاهدان
١٨٥ ص
(٨٣)
عبادت و بندگى زاهدان
١٨٥ ص
(٨٤)
تقسيمات سه گانه عبادت پيشه گان
١٨٧ ص
(٨٥)
گذر از دنيا، اولين گام براى رسيدن به معرفت خدا
١٩٠ ص
(٨٦)
درس پانزدهم
١٩٥ ص
(٨٧)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٥ ص
(٨٨)
نقش ارزشى روزه و سكوت
١٩٧ ص
(٨٩)
رابطه تقرب به خدا با فعاليت هاى ايجابى و سلبى
١٩٧ ص
(٩٠)
سكوت، آبادكننده دل اولياى خدا
١٩٩ ص
(٩١)
حكمت، معرفت و يقين ره آورد روزه
٢٠١ ص
(٩٢)
درس شانزدهم
٢٠٧ ص
(٩٣)
مؤمنين رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٧ ص
(٩٤)
مؤمن رهيافته به يقين و باريابى به رضوان حق
٢٠٩ ص
(٩٥)
بريدگى از دنيا نتيجه توجه به خدا
٢١٢ ص
(٩٦)
رضاى الهى بزرگترين خواسته مؤمن
٢١٣ ص
(٩٧)
كرامت، توفيق الهى و تعالى و رشد انسان مؤمن
٢١٤ ص
(٩٨)
درس هفدهم
٢١٧ ص
(٩٩)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٧ ص
(١٠٠)
ويژگى هاى زندگى گوارا و پايدار
٢١٩ ص
(١٠١)
الف ـ ويژگى هاى زندگى گوارا
٢١٩ ص
(١٠٢)
ب ـ ويژگى هاى حيات پايدار
٢٢٤ ص
(١٠٣)
درس هجدهم
٢٢٩ ص
(١٠٤)
موفقيت در آزمــون الــهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٢٩ ص
(١٠٥)
موفقيت در آزمون الهى، و عنايات ويژه خداوند
٢٣١ ص
(١٠٦)
توجه به خدا و نعمتهاى او، محور افكار و نگرش مؤمنان
٢٣٢ ص
(١٠٧)
كوچكى دنيا در چشم ملكوتى و آخرت بين مؤمن
٢٣٤ ص
(١٠٨)
خصلت هاى سه گانه ره يافته به رضاى حق
٢٣٨ ص
(١٠٩)
درس نوزدهم
٢٤٣ ص
(١١٠)
مقام عابدان و رسولان الهــى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٣ ص
(١١١)
مقام عابدان و رسولان الــهى و نقش عقل مندى، ياد خدا و گريز از غفلت
٢٤٥ ص
(١١٢)
اهميت به كارگيرى عقل؛ ياد خدا و دورى از غفلت
٢٤٦ ص
(١١٣)
ملاك برترى پيامبر بر ساير پيامبران
٢٤٨ ص
(١١٤)
تأثير كم گويى و كم خورى در شناخت و ادراك انسان
٢٥٠ ص
(١١٥)
ويژگى هاى عابدان
٢٥٢ ص
(١١٦)
درس بيستم
٢٥٥ ص
(١١٧)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٥ ص
(١١٨)
چگونگى محبت به خدا
٢٥٧ ص
(١١٩)
رابطه زهد و عبادت با محبت خدا
٢٥٨ ص
(١٢٠)
رابطه گريه با محبت خدا
٢٦٠ ص
(١٢١)
نقش رفاقت و دوستى با علما و فقرا
٢٦١ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٥٣ - اولياى خدا و خوف از عظمت الهى

كس در حد معرفت و ايمانش مرتبه‌اى از اين ويژگى‌ها در او ظهور مى‌يابد، بالطبع آنان كه كامل گرديده‌اند اين اوصاف در حد كمال در آنها ظهور مى‌يابد.

«اِذا كُتِبَ النّاسُ مِنَ الْغافِلينَ كُتِبُوا مِنَ الذّاكِرين»

آنگاه كه مردم از غافلان محسوب مى‌گردند، آنان از ذاكران شمرده مى‌شوند.

‌‌‌گاهى در زندگى جريانهايى رخ مى‌دهد، كه بر اثر آن عموم مردم غافل مى‌گردند و خود را مى‌بازند، حال اين جريانها مى‌تواند وحشت‌آور باشد و مى‌تواند شورانگيز باشد؛ به هر جهت در مقابل آن شادى يا ناراحتى، انسان همه چيز را فراموش مى‌كند و تمام توجه او معطوف آن رخداد و جريان مى‌گردد؛ ولى اهل آخرت در همان حال كه عموم مردم به غفلت مبتلا مى‌شوند، متوجه خدا هستند.

«رِجالٌ لاّتُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لابَيْعٌ عَنْ ذِكْرِاللّهِ ...»[١]

مردانى كه هيچ كسب و تجارتى آنان را از ياد خدا غافل نمى‌سازد.

«في اَوَّلِ النِّعْمَةِ يَحْمَدُونَ وَ في آخِرِها يَشْكُرُون».

‌‌‌دوازدهمين ويژگى: در آغاز نعمت، حمد و در پايان آن شكر خدا را به جا مى‌آورند.

‌‌‌وقتى انسان دائماً به خدا توجه داشته باشد، او را فراموش نمى‌كند و اگر نعمتى در اختيار او قرار گرفت، با توجه به اينكه اين نعمت از خداست او را مى‌ستايد و پس از بهره بردن از نعمت شكر او را به جا مى‌آورد. اما اهل دنيا از اول توجه ندارند كه اين نعمت از خداست و آن را دست آورد تلاش خود مى‌بينند و در آخر نيز خداى را شكر نمى‌گزارند.

«دُعائُهُمْ عِنْدَاللّهِ مَرْفُوعٌ وَ كَلامُهُمْ مَسْمُوعٌ. تَفْرَحُ بِهِمُ الْمَلائِكَة»

دعاى آنان بالا مى‌رود و سخن آنها پذيرفته مى‌شود و ملائكه از آنان خشنودند.

‌‌‌اينكه در لسان شرع تعبير مى‌شود دعا به سوى خدا بالا مى‌رود، به جهت مقام رفيع الهى و علو و رفعت معنوى است كه خدا دارد و الا العياذباللّه؛ خدا جسم نيست كه در آسمانها جاى گرفته باشد.

‌‌‌به ديگر سخن: فاصله بين عظمت و مقام رفيع خداوند و بين انسانها بى‌نهايت است و در واقع او غنى محض است و ديگران فقيرند. مقام الهى بالاتر از آن است كه فكر و وهم انسان به


[١] نور/٣٧.