شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٥ - ويژگى هاى مستمندان مؤمن و خدادوست

‌‌‌٤ـ «وَ لَمْ‌يَشْكُوا جُوعَهُمْ وَ لا ظَمَائَهُمْ» و از گرسنگى و تشنگى شكوه نمى‌كنند.

‌‌‌اين ويژگى لازمه و نتيجه صبر است؛ وقتى انسان صبر و تحمل پيشه سازد، پيش مردم از گرسنگى و تشنگى خويش شكايت نمى‌كند.

‌‌‌٥ـ «وَ لَمْ‌يَكْذِبُوا بِاَلْسِنَتِهِمْ» و هرگز زبان خويش را به دروغ نمى‌آلايند.

‌‌‌برخى از فقرا براى كمك گرفتن از ديگران دروغ نيز مى‌گويند، خُرد را كلان مى‌نمايانند، نياز و مشكل خويش را چند برابر جلوه مى‌دهند، تا رأفت و ترحم و دلسوزى ديگران را به خود جلب كنند. بالطبع فقرا بيشتر در معرض اين خطرند كه در هنگام كمك خواستن از سايرين دروغ بگويند؛ ولى فقرايى كه محبوب خداوندند، هيچ گاه دروغ نمى‌گويند.

‌‌‌٦ـ «وَ لَمْ‌يَغْضِبُوا عَلى رَبِّهِمْ» و بر خداى خويش خشم نمى‌گيرند.

‌‌‌وقتى بر فقر صبور و بردبارند و از آن شكوه نمى‌كنند، بر خدا نيز خشم نمى‌گيرند. نه تنها نزد مردم، آه و ناله سر نمى‌دهند و زبان به شكوه نمى‌گشايند، در دل نيز از خدا گله‌اى ندارند، حال يا معرفت و شناخت آنها به توحيد، به حدى رسيده كه مى‌دانند مصلحت مؤمن در چيزى است كه خدا بر او پيش آورده، يا اگر معرفت آنها به اين حد نرسيده باشد، لااقل مى‌دانند شكايت از خدا شايسته مؤمن نيست.

‌‌‌٧ـ «وَ لَمْ‌يَفْرَحُوا بِما اتاهُمْ» و بر آنچه به دست آورده‌اند شادمان نمى‌شوند.

شرح و توضيح

‌‌‌دو ويژگى اخير، از ساير ويژگى‌ها مهم‌تر است و به معناى فرموده خداوند است كه:

«لِكَيْلا تَأْسَؤا عَلى ما فاتَكُمْ وَلاتَفَرَحُوا بِما اتاكُمْ»[١]

هرگز بر آنچه از دست شما رود دل تنگ نشويد و بر آنچه به شما رسد، خوشحال نگرديد.

‌‌‌براى آنها داشتن و نداشتن مال يكسان است، چنان دل بستگى به دنيا ندارند كه اگر چيزى به آنها برسد، خوشحال و مغرور شوند و اگر چيزى از دست دادند، چنان ناراحت شوند كه