شرح حديث معراج - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤١ - ويژگى هاى بيست گانه اهل دنيا

كسى كه در برابر خطاهاى خود عذرخواهى مى‌كند، عذر ديگران را هم مى‌پذيرد، اما كسانى كه حاضر نيستند عذرخواهى كنند، در مقابل، عذر ديگران را نيز نمى‌پذيرند.

«كَسْلانٌ عِنْدَ الطّاعَةِ وَ شُجاعٌ عِنْدَ الْمَعْصِيَةِ. اَمَلُهُ بَعيدٌ وَ اَجَلُهُ قَريبٌ، لايُحاسِبُ نَفْسَهُ»

هنگام عبادت كسل و هنگام معصيت، شجاع و قهرمان است. مرگش نزديك است و آرزوهاى دور و دراز دارد و خود را محاسبه نمى‌كند.

‌‌‌هشتمين ويژگى: در هنگام عبادت كسل است و هنگام معصيت شجاع. وقتى بناست به عبادت خدا بپردازد سست مى‌گردد و كسل مى‌شود، اين پا و آن پا مى‌كند و پيوسته عبادت و نماز را به تأخير مى‌اندازد: هنگامى كه وقت نماز فرا مى‌رسد، جدى نيست كه نماز را در اول وقت به جا آورد و چنان وقت را تلف مى‌كند كه چندان فرصتى براى نماز باقى نمى‌ماند. خداوند اين خصوصيت را از جمله اوصاف منافقان به شمار مى‌آورد:

«وَ لايَأْتُونَ الصَّلَوةَ اِلاّ وَ هُمْ كُسالى ...»[١]

(منافقان) با كراهت و كسالت به نماز مى‌پردازند.

‌‌‌اهل دنيا در مقابل كسالت و بى‌حالى در هنگام عبادت، به گاه معصيت و گناه قوى و مصممند و با شجاعت دست به گناه مى‌زنند.

‌‌‌نهمين ويژگى: با اينكه مرگش نزديك است، آرزوهاى دور و دراز دارد. دنياگرايان غير از دنيا چيزى ندارند كه به آن دلخوش باشند، هدف و خواسته‌اى جز دنيا ندارند و هر چه بخواهند،از نعمت‌هاى دنيا، در اختيارشان هست؛ پس طبيعى است كه به آرزوها و اميدهاى نايافتنى سرگرم شوند. خداوند در اين باره مى‌فرمايد:

‌‌‌‌‌‌«... يَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَة...»[٢] هركدام آنها مايل است هزار سال عمر كند.

‌‌‌انسان در سر آرزوهاى دور و دراز مى‌پروراند، در صورتى كه اجل او نزديك است و عمر او مجال دست يافتن به آن اهداف و آرزوها را به او نمى‌دهد؛ چرا كه معمولا عمر انسان از شصت، هفتاد سال تجاوز نمى‌كند. مگر برادر، خواهر و ساير بستگان و نزديكان ما چقدر عمر