مى‌يابند و در مقابل برخى كه به مراتب عالى انسانى و به اوج رسيده‌اند، سقوط كرده و به مراتب پست انسانى مى‌رسند (البته براى كسى كه در مراتب بالا قرار دارد خطرات، بزرگتر و شكننده‌ترند، چون اگر كسى كه در مرتبه پايين قرار دارد، سقوط كند، تفاوت چندانى در حال او پديد نمى‌آيد و مثل انسانى است كه پايش زخم مى‌شود؛ ولى كسى كه در اوج و قله قرار دارد، اگر سقوط كند نابود مى‌گردد).دستورات اخلاقى از جانب معصومين(عليهم السلام) بيشتر براى اين است كه انسان را متوجّه كنند، در چه موقعيّت حسّاسى قرار دارد و اينكه پاسخ دادن به خواسته‌هاى نفسانى و به ميل دل عمل كردن، موجب لغزش او مى‌گردد و او را از خدا دور مى‌كند؛ چه آنكه يا بايد از دل تبعيت كند و يا از خدا، و اين دو با هم جمع نمى‌شوند. انسان هر اندازه به دلخواه خود عمل كند، از خدا دورتر مى‌شود و هر چه به جهت خدا، با خواسته‌هاى دل مخالفت كند، به خدا نزديكتر مى‌شود. البتّه هستند افرادى كه با بسيارى از خواسته‌هايشان مخالفت مى‌كنند، براى اينكه به دلخواه بالاترى كه آن نيز ارزش ندارد، دست يابند: برخى زهد مى‌فروشند، كم غذا مى‌خورند، ژنده پوشند، خانه پست و محقّر برمى‌گزينند و از جاه و مقام دنيا اعراض مى‌كنند، تا به عنوان زاهد شناخته شوند. ممكن است از حيله و نيرنگ نفسشان بى‌خبر باشند و به خيال خود آدمهاى خوب و شايسته‌اى شده‌اند: اهل عبادت و تقوا و ذكرند، بيشتر اوقات روزه‌اند، و مسكن خوب انتخاب نمى‌كنند و به گمان خود خيلى ترقّى كرده‌اند؛ امّا همين گمان موجب هلاكت آنها مى‌شود. همين غرور و خودپسندى كه خود را از ديگران بهتر مى‌پندارند، موجب هلاكت آنها مى‌گردد. اينها بيش از ديگران خسارت و زيان ديده‌اند، چون كسانى كه دنبال لذّتهاى دنيا رفتند، دست كم در اين دنيا چند صباحى لذّت بردند؛ امّا اين سيه‌بختان، هم لذّتهاى دنيا را از دست داده‌اند و هم آخرت را!چنانكه در قرآن كريم مى‌خوانيم: «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالاَْخْسَرينَ اَعْمالا، اَلَّذينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيوةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً»[١]

[١] كهف /١٠٣ و ١٠٤.