«اوست خدايى كه به ميان مردمى بى‌كتاب پيامبرى از خودشان مبعوث داشت تا آياتش را بر آنها بخواند و ايشان را تزكيه كند، و كتاب و حكمتشان بياموزد، اگرچه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند.»

پس آيات قرآنى كه بر مردم درس نخوانده و امّى تلاوت و خوانده مى‌شود يكى تزكيه و ديگر تعليم كتاب و حكمت را آنها هدف خود مى‌داند.

تفاوت ميان «تزكيه» و «تعليم» چيست و چگونه قرآن آن دو را در يك جا جمع كرده است؟

١- تزكيه يعنى پاكسازى نفس بشرى از رسوبات جاهلى خواه از نوع انديشه‌هاى باطل يا اعتقادات پوسيده و يا اخلاق نكوهيده باشد.

تزكيه يعنى «تربيت انسان كامل» كه همه نيروهاى عقلى و جسمى خود را در جهت «خير و حق» به كار گيرد.

كلمه «تزكيه» از كلمه «زكات» مشتق شده است كه به معناى «طهارت» مى‌باشد و اساس تزكيه تقويت اراده بشرى و تحكيم حسّ آزادى از «هوا، هوس، شهوات» و رفتار آدمى است. هدف تزكيه چيزى جز تطهير و پاكسازى انسان از آلودگى‌ها نيست. در حالى كه هدف تعليم افزودن «معارف و علوم» جديد براى انسان است تا بشر را به سوى پيشرفت و ترقى و تكامل سوق دهد. تعليم بر «نيروى‌