مباحثى پيرامون معارف قرآن كريم - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٩ - شيوه تدبر در قرآن
شيوه تدبّر در قرآن
پيش از بيان اين شيوه بايد دو نكته را يادآور شويم:
اوّل- اين شيوه خلاصه مسائلى است كه در صفحات پيش به تفصيل بيان داشتيم و تنها از آن جهت به خلاصه آن مىپردازيم تا در ذهنها باقى بماند و فراموش نگردد.
دوم- همانطور كه قرآن دو بعد تزكيه و تعليم را در بردارد شيوه تدبّر نيز چنين است، ولى ما آن دو را با يكديگر ادغام مىكنيم تا بدين ترتيب برنامهاى كامل تدارك ديده باشيم كه شرح آن چنين است:
١- هدف از تدبّر، شكل دادن به شخصيّت خواننده و رسيدن به اهداف مشروع و شناخت حقّ و يافتن نيروى كافى براى اجراى آن مىباشد.
٢- تدبّر يعنى تفكّر منطقى در معناى حقيقى آيه در حالى كه تفسير به رأى يا جعل معنا براى آيه از اين تفكّر بىنياز است و از سوى ديگر تدبّر واجب و تفسير به رأى حرام است.
٣- به محور تدبّر كند كه پيرامون قوانين علمى است كه آيات قرآن، آن را در بردارد و نيز جستجوى شيوههاى تربيتى كه در آيات آمده است و در يك سخن شناخت ظاهر تربيت و باطن علم از قرآن.
٤- محور تدبّر در حقايقى منحصر است كه انديشه متدبّر به آن راه مىيابد (كه اين محكم ناميده مىشود)، امّا آنچه را كه متدبّر از درك