دانشنامه امام هادی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٤١ - قادسیه و کوشک خاقانی
قادسیه و کوشک خاقانی
قادسیه روستای بزرگی است در نزدیکی سامرا که در گذشته و پیش از آن که معتصم عباسی، سامرای کنونی را آباد کند وجود داشته است.
و
کوشک خاقانی را که امروزه بخشی از دیوارها و حصارهای آن پابرجاست نیز از
قادسیه می دانند و قصری را که متوکل عباسی با بیست میلیون هزینه ساخت و به
قصر بزکوار معروف است، در همین قادسیه واقع شده است. مرحوم ذبیح الله
محلاتی می نویسد: «در همین مکان بود روز قادسیه در تاریخ رخ داد و جنگ میان
مسلمانان و فارسها در سال ٢٠ ق. تحقق یافت که از نظر برکت بیشترین برکت را
برای مسلمانان داشت و از بزرگترین وقایع تاریخ مسلمین بود.» [١] .
در
جنگ قادسیه که از طرف مسلمانان سعد بن وقاص و از آن طرف به فرماندهی رستم
به وقوع پیوست، ارکان امپراتور ایران به لرزه ای سخت افتاد و عربهای مسلمان
بر فارسهای عجم پیروز شدند و این همان نقطه ی عطفی بود که ایرانیان را از
سلطه ی سیاه ساسانیان ستمگر رهانید.
به قول ملک الشعرای بهار:
گر چه عرب زد چون حرامی به ما
داد یکی دین گرامی به ما
گرچه زجور خلفا سوختیم
زآل علی، معرفت آموختیم
(١) مأثر الکبراء فی تاریخ سامرا، ج ١، ص ١٨٢، ما این سخن مرحوم محلاتی را در جای دیگری ندیدیم و برای ما جای تأمل است، چرا که قادسیه، نام چند مکان دیگر نیز در عراق هست، به نظر می رسد قادسیه معروف غیر از این مکان باشد.
منبع: گزیده سیمای سامرا سینای سه موسی؛ محمد صحتی سردرودی؛ نشر مشعر چاپ اول بهار ١٣٨٨.