دانشنامه امام هادی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٦٨ - وحملة کتاب الله
وحملة کتاب الله
«حَمَلَة» جمع «حامل» به معنی حملکننده است.
منظور از «کتاب اللّه» در این فراز، قرآن و تمامی کتابهای آسمانی است که از طرف خداوند بر پیامبران نازل شده است.
در هر صورت ائمّه معصومین علیهم السلام حاملان کتاب خداوند که عبارت از قرآن و کلیه کتابهای آسمانی است، میباشند.
حملِ
«کتاب اللّه»، یا به صورت لفظی است یا معنوی و یا عملی. «حمل لفظی کتاب
اللّه» به دنبال داشتن آن کتاب و یا توانایی بر تلاوت یا حفظ و به خاطر
سپردن آن است. «حمل معنوی کتاب الله» عبارت است از توانایی بر فهم معانی
ظاهری آیات و فرازهای کتاب خداوند و یا قدرت بر تأویل و تفسیر آن آیات و
فرازها و فهمیدن اشارات کتاب خداوند و یا علم بر بطون کتاب خداوند و درک
لطائف و حقایق نهفته در آن. «حمل عملی کتاب اللّه» یعنی کسی حامل کتاب
اللّه است که تمامی آن کتاب را فهمیده و عمل کرده باشد.
ائمّه اطهار
علیهم السلام بالاترین درجههای حمل قرآن و کتابهای آسمانی را (در همه
مراتبِ سهگانه نام برده شده،) برخوردارند. آنانند که قرآن و کتابهای
آسمانی را با دقّت خوانده، فهمیده، بر اشارات آن واقف و لطائف آن را درک
کرده، به خداوند و رسولانش ایمان آوردهاند.
عَنْ ابی وُلاد قال:
«سَأَلْتُ اَبا عَبداللّه علیه السلام عَن قَوْلَ اللّه عَزَّ و جَلَّ
«الَّذِینَ آتَینَاهُمُ الْکِتَابَ یتْلُونَهُ حَقَّ تِلا َوَتِهِ أُولئِکَ
یؤْمِنُونَ بِهِ...»[١] قال هُمْ الاَئِمَّةُ علیهم السلام».[٢] .
از
ابی ولاد روایت شده است که گفت: از حضرت صادق علیه السلام درباره آیه
«کسانی که کتاب آسمانی به آنها دادهایم، آن را چنان که شایسته آن است
میخوانند، آنها به پیامبر اسلام ایمان میآورند» پرسیدم. حضرت فرمودند:
مقصود از آن اشخاص، ائمّه علیهم السلام هستند.
همانگونه که اشاره شد، ائمّه علیهم السلام حاملان لفظ قرآن میباشند.
عن
الباقر علیه السلام: «ما اِدَّعی اَحَدٌ مِنَ النَّاسِ اِنَّهُ جَمَعَ
القُرآنَ کُلّهُ کَما اَنزَلَ اِلاَّ کَذَّابٌ، وَ ما جَمَعَهُ و حَفَظَهُ
کَما نَزَلَهُ اللّه تَعالی اِلاَّ عَلی بن اَبیطالِبِ علیه السلام و
الاَئِمَّة مِن بَعْدِه علیهم السلام».[٣] . امام باقر علیه السلام
فرمودند: کسی از مردم ادعا نکرده که همه قرآن را چنانکه فرود آمده گرد
آورده است، مگر آنکه دروغ میگوید. قرآن را آن گونه که خداوند متعال فرو
فرستاد، گرد نیاورده و حفظ نکرده، مگر علی بن ابیطالب علیه السلام و
امامان پس از او.
و حاملان معنوی کتاب خدا نیز هستند. عن ابی الصباح
قال: و اللّه لقد قال لی جعفر بن محمّد علیه السلام: «اِنَّ اللّهَ عَلَّمَ
نَبیهُ التَنْزیلَ و التَأویلَ فَعَلَّمَهُ رسولُ اللّه صلی الله علیه
وآله عَلیا علیه السلام قالَ وَ عَلَّمَنا وَ اللّه».[٤] .
ابی صباح
میگوید: به خدا قسم امام صادق علیه السلام به من میفرمود: خداوند تنزیل و
تأویل قرآن را به پیامبرش آموخت و پیامبر، آن را به علی آموخت و او به خدا
سوگند آن را به ما آموخت.
همچنین ایشان، حاملان عملی قرآنند. ائمّه
علیهم السلام آنچنان حامل قرآن بوده و چنان به آن عمل کردند و در اخلاق
قرآنی ذوب شدند، که خودْ قرآنِ ناطق شدند.
قال علی علیه السلام: «اَنَا
کَلامُ اللّه الناطِقِ».[٥] . امام علی علیه السلام فرمودند: من کلام
گویای خداوند هستم. چرا که هر کس صفتی، عملی، و یا حالتی در او به درجه
کمال رسید، مانند آن است که او همان صفت یا عمل و یا حالت باشد.
پی نوشت ها:
(١) سوره مبارکه بقره، آیه ١٢١.
(٢) کافی، ج ١، ص ٢١٥.
(٣) کافی، ج ١، ص ٢٢٨.
(٤) کافی، ج ٧، ص ٤٤١.
(٥) بحارالانوار، ج ٨٢، ص ١٩٩.
منبع: پرچمداران هدایت، تدبری در زیارت جامعه کبیره؛ سید احمد سجادی؛ انتشارات اسوه؛ چاپ اول خرداد ١٣٨٨.