«عناصر» جمع «عُنصر» به معنی ریشه، نژاد و بُن است.
«ابرار» جمع «بَرّ» به معنی نیکوکار می‌باشد. یعنی ائمّه اطهار علیهم السلام ریشه‌ها، بن‌ها و نژادهای تمامی نیکوکاران هستند. در اینکه چگونه امامان معصوم علیهم السلام ریشه نیکوکاران هستند، چند وجه متصوّر است:
١ - هدایت به نیکی و عمل خیر، توسّط امامان معصوم علیهم السلام صورت می‌گیرد و مردم به واسطه سخن آنان به سوی عمل نیک رفته، نیکوکار می‌گردند. لذا آنان سر منشأ نیکوکارانند.
٢ - وجود آنان منشأ خیر و نیکی است. اگر آنان نبودند هیچ خیر و نیکی وجود نداشت و اگر نیکوکاران به کار خیر و نیک می‌پردازند، به خاطر وجود نیکی‌ای است که به برکت وجود ائمّه علیهم السلام موجود گشته.
٣ - هر یک از ائمّه علیهم السلام پدر و نژاد امام بعد از خود که منشأ نیکی می‌گردد، می‌باشد. لذا هر یک ریشه نیکی هستند.
٤ - شیعیان نیکوکار از زیادی گِل و از نور آنان آفریده شده‌اند و لذا آنان اصل و بن نیکوکاران هستند.
قال الصادق علیه السلام: «شیعَتَنا منّا و قَد خُلِقُوا مِنْ فاضِلِ طینَتَنا و عُجِنُوا بِنُور وِلایتِنا».[١] .
امام صادق علیه السلام فرمودند: شیعیان ما از ما هستند و همانا از زیادی گل ما آفریده شده و با نور ولایت ما عجین گشته‌اند.
همچنین پیامبر فرمودند پیروان و شیعیان ما از نور فشرده آفریده شدند:
قال رَسول اللّه صلی الله علیه وآله: «انّ اللّه عزَّ و جلَّ خَلَقَنی و خَلَقَ عَلیاً و فاطمةَ و الحَسَنَ و الحُسَینَ مِن نُورِ، فَعَصَر ذلکَ النُورُ عُصْرَة فَخَرَجَ مِنهُ شیعَتنا...».[٢] .
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: خداوند متعال، من و علی و فاطمه و حسن و حسین را از یک نور آفرید. سپس آن نور را فشرده و از آن پیروان و شیعیان ما خلق شدند.
٥ - همان‌گونه که امامان علیهم السلام پدران ظاهری و نسبی سادات هستند، پدران معنوی امّت و تمامی نیکوکاران نیز هستند.
قال رسول اللّه صلی الله علیه وآله: «اَنَا و عَلی اَبَوا هذِهِ الاُمَّة».[٣] .
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند: من و علی پدران این امّت هستیم.

پی نوشت ها:
(١) شیعة فی احادیث الفریقین، ص ٥١٣.
(٢) کشف الغمه، ج ٢، ص ٨٥.
(٣) بحارالانوار، ج ١٦، ص ٩٥.
منبع: پرچم‌داران هدایت، تدبری در زیارت جامعه کبیره؛ سید احمد سجادی؛ انتشارات اسوه؛ چاپ اول خرداد ١٣٨٨.