دانشنامه امام هادی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٧ - اندیشه امام هادی بر شعر ابن ابیحفصه
اندیشه امام هادی بر شعر ابن ابیحفصه
شیخ مفید رحمه الله با سند خود از سلیمان بن جعفر نقل میکند که گفت:
امام هادی علیهالسلام به من فرمود:
در
حالی که پیرامون این شعر ابن ابیحفصه فکر میکردم به خواب رفتم: «چگونه
میشود - با این که نشدنی است - که وراثت عموها به پسران دختر برسد» [١] .
ناگاه، انسانی را دیدم که میگوید: این امر شدنی است، زیرا [آیات] کتاب
آسمانی در فضیلت او نازل، و احکام قضا [و قدر] خداوندی آن را قطعی کرده
است. آری فرزند فاطمه [ی بنت اسد، امیرمؤمنان علی علیهالسلام]، او که نامش
بلند آوازه است، وراثت [و خلافت] را از [یگانه] عموزادگان خود [یعنی
پیامبر صلی الله علیه و آله]، به دست آورد [، و از او به فرزندانش بنی
فاطمه رسید]، [٢] و فرزند نثله [٣] [یعنی عباس]، سرگشته و گریان ماند، در
حالی که خویشان، به او کمک میکردند.
قال المفید:
أخبرنی الشیخ
أدام الله عزه، مرسلا عن محمد بن عیسی بن عبید الیقطینی، عن سعد بن جناح،
عن سلیمان بن جعفر قال: قال لی أبوالحسن العسکری علیهالسلام: نمت، و أنا
أفکر فی بیت ابن أبیحفصة
أنی یکون و لیس ذاک بکائن
لبنی البنات وراثة الأعمام
فاذا انسان یقول لی:
قد کان اذ نزل الکتاب بفضله
و مضی القضاء به من الأحکام
ان ابن فاطمة المنوه باسمه
حاز الوراثة عن بنی الأعمام
و بقی ابن نثلة [٤] واقفا متحیرا
یبکی و یسعده ذووا الأرحام [٥] .
پی نوشت ها:
(١) کنایه از این که: بنی الاعمام پیامبر صلی الله علیه و آله که بنی العباساند، از بنی البنات پیامبر که فرزندان فاطمه علیهاالسلام و علویاناند، به وراثت [و خلافت] پیامبر صلی الله علیه و آله، سزاوارترند.
[٢] پس وراثت فرزندان فاطمه علیهاالسلام یعنی علویان، نیز از بنی الاعمام است.
[٣] نثله، نام مادر عباس است.
[٤] قال المجلسی: نثلة اسم أم العباس، و یقال: نثیلة، و لعل المراد بابن فاطمة، أمیرالمؤمنین علیهالسلام، و یحتمل أن یکون المراد بفاطمة البتول علیهاالسلام و بابنها نجس الابن، أو القائم علیهالسلام و الأول أظهر.
[٥] الفصول المختارة: ٩٦، بحارالأنوار ١٠: ٣٩١ ح ٣ باختلاف یسیر.
منبع: فرهنگ جامع سخنان امام هادی؛ تهیه و تدوین گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم؛ مترجم علی مؤیدی؛ نشر معروف چاپ اول دی ١٣٨٤.