دانشنامه امام هادی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠١٦ - نماز مسافر
نماز مسافر
و نیز کلینی با سند خود از محمد بن جزک نقل میکند که گفت:
به امام
هادی علیهالسلام نوشتم: فدایت شوم! من شتر، و شتربانی دارم که با آنها
گاهی که میل حج دارم به مکه، یا ندرتا به بعضی جاها میروم، آیا نماز و
روزهام را بشکنم؟ امام علیهالسلام در پاسخ نوشت: اگر در هر سفری همراه
ایشان نیستی مگر گاهی که به مکه میروی، نمازت را شکسته بخوان، و روزهات
را افطار کن.
طوسی با سند خود از یکی از اهل سامرا نقل میکند که گفت:
از
ناحیه مقدسه امام هادی علیهالسلام صادر شد: شکارچی تا در جاده راه میرود
[و قصد صید ندارد]، نماز را شکسته میخواند، و چون از جاده [، به قصد
شکار] منحرف شد، نماز را تمام میخواند، و چون باز به جاده بازگشت [، و از
قصد شکار منصرف شد]، شکسته میخواند.
و نیز با سند خود از سلیمان بن حفص نقل میکند که گفت:
امام
هادی علیهالسلام فرمود: بر مسافر بایسته است که در تعقیب هر نماز
شکستهای، در عوض دو رکعت سوم و چهارم، سی بار بگوید: سبحان الله و الحمد
لله و لا اله الا الله و الله اکبر.
و نیز با سند خود از عمرو بن سعید نقل میکند که گفت:
جعفر
بن احمد به امام هادی علیهالسلام نوشت: در چه مقداری، سفر محقق میشود، و
نماز شکسته میشود؟ امام علیهالسلام با خط خود که من آن را میشناختم
نوشت: امیرمؤمنان علیهالسلام چون به سفر میرفت، در یک فرسخی نماز را
شکسته میخواند، سپس در سال آینده، باز همین سؤال را کرد، امام در پاسخ
نوشت: در ده روز [١] .
و قال أیضا:
عن محمد بن یحیی عن عبدالله بن
جعفر، عن محمد بن جزک [٢] قال: کتبت الیه: جعلت فداک: ان لی جمالا، ولی
قوام علیها و قد أخرج فیها الی طریق مکة لرغبة فی الحج، أو فی الندرة الی
بعض المواضع، فهل یجب علی التقصیر فی الصلاة و الصیام؟ فوقع علیهالسلام:
ان کنت لا تلزمها و لا تخرج معها فی کل سفر الا الی مکة فعلیک تقصیر و فطور
[٣] .
قال الطوسی: روی محمد بن أحمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد
السیاری، عن بعض أهل العسکر، قال: خرج عن أبیالحسن علیهالسلام: أن صاحب
الصید یقصر مادام علی الجادة، فاذا عدل عن الجادة أتم، فاذا رجع الیها قصر
[٤] .
و روی أیضا: عن محمد بن علی بن محبوب، عن محمد بن عیسی العبیدی،
عن سلیمان بن حفص المروزی، قال: قال الفقیه العسکری علیهالسلام: یجب علی
المسافر أن یقول فی دبر کل صلاة یقصر فیها: سبحان الله و الحمدلله و لا اله
الا الله و الله أکبر: ثلاثین مرة، لتمام الصلاة [٥] .
و روی أیضا: عن
محمد بن الحسن الصفار، عن محمد بن عیسی، عن عمرو بن سعید، قال: کتب الیه
جعفر بن أحمد [٦] ، یسأله عن السفر، و فی کم التقصیر؟
فکتب علیهالسلام
بخطه، و أنا أعرفه، قال: کان أمیرالمؤمنین علیهالسلام اذا سافر و خرج فی
سفر قصر فی فرسخ، ثم أعاد من قابل المسألة الیه، فکتب علیهالسلام الیه: فی
عشرة أیام [٧] .
پی نوشت ها:
(١) این قسمت حمل بر تقیه شده است، زیرا برخی عامه قائلند که: قصر نیست مگر در سفری که مسافت آن ده روز باشد.
(٢) محمد بن جزک الجمال - ثقة - من أصحاب الهادی علیهالسلام، (معجم رجال الحدیث ١٥: ١٤٨ ش ١٠٣٥٥).
(٣) الکافی ٣: ٤٣٨ ح ١١، من لا یحضره الفقیه ١: ٤٤٠ ح ١٢٧٩، تهذیب الأحکام ٣: ٢١٦ ح ٤٣، الاستبصار ١: ٢٣٤ ح ١٠.
(٤) الاستبصار ١: ٢٣٧ ح ٧، تهذیب الأحکام ٣: ٢١٨ ح ٥٢.
(٥) تهذیب الأحکام ٣: ٢٣٠ ح ١٠٣، وسائل الشیعة ٥: ٥٤٢ ح ١.
(٦) جعفر بن أحمد من أصحاب الهادی علیهالسلام (معجم رجال الحدیث ٤: ٥٠ ش ٢١٢١).
(٧) تهذیب الأحکام ٤: ٢٢٤ ح ٣٥، الاستبصار ١: ٢٢٦ ح ١٩ و للخبر توضیح من الشیخ فراجع.