شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٣٢٠
عجلى (ه م) شافعى (د ۶۰۰ ق) بوده است (نك: حديقه، ۶۰۴)، ولى اين گزارش (به صورت مخصوص) نمى تواند از صحت برخوردار باشد؛ زيرا ابوالفتوح رازى به طور قطع در زمان تأليف كتاب نقض (ميان سالهاى ۵۵۶ ـ ۵۶۶ ق) در قيد حيات نبوده است (نك: قزوينى رازى، ۲۶۳، ۲۸۰).
ابوالفتوح را به وصيت خودش در جوار مرقد امامزاده عبدالعظيم حسنى در رى مدفون كردند (حديقه، همان جا، نيز نك: حمد اللّه ، ۵۹) و اينكه شوشترى (۱ / ۴۹۰) مدفن او را در اصفهان دانسته، ناشى از خلطى است با ابوالفتوح عجلى كه در ميان مردم اصفهان دست كم از سده ۱۰ ق / ۱۶ م سابقه داشته است (نك: حديقه، همان جا).
تفسير ابوالفتوح: روض الجنان و روح الجنان معروف به تفسير ابوالفتوح، تفسير بزرگى از قرآن به زبان فارسى است. عنوان آن در معالم العلماى ابن شهرآشوب (همان جا)، به صورت روح الجِنان و رَوح الجنان ضبط شده است. اما در مناقب همو (همان جا) و نيز الفهرست منتجب الدين (ص ۴۵) به همان صورت روض الجنان... آمده است؛ حال آنكه در مقدمه كتاب اساساً به نام آن اشاره اى نشده است.
تاريخ تأليف به روشنى دانسته نيست. محمد قزوينى طى بحثى مفصل، آن را ميان سالهاى ۵۱۰ ـ ۵۵۶ ق تعيين مى كند (نك: ص ۶۳۱ ـ ۶۳۸)، اما نفيسى (ص ۹۷۸ ـ ۹۷۹) در نقد نظر قزوينى، متن اجازه اى را مورد استناد قرار مى دهد كه ابوالفتوح در ذيقعده ۵۴۷ براى روايت تفسير خود به يكى از شاگردانش داده بوده است. به نظر نفيسى تأليف تفسير در همان سال يا يكى دو سال پيش از آن به اتمام رسيده بوده است. در عين حال بر اساس جديدترين پژوهشها، تأليف حداقل نيمى از بخش نخستينِ كتاب، حدود چهارده سال پيش از اين تاريخ پايان يافته بوده است؛ زيرا به استناد خاتمه يكى از نسخه هاى جلد يازده اين تفسير بيست جلدى، كتابت نسخه اساس در صفر ۵۳۳ انجام گرفته بوده است. (نك: ياحقى، مقدمه، ۱/۶۰ ـ ۶۱).