شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٨٧
شهيد سعيد و علامه بزرگ نامى، قاضى نوراللّه شوشترى در گذشته سال ۱۰۱۹، كه در هند اقامت داشته، در مجالس المؤمنين كتاب فارسى خود، ضمن شرح حال او مى نويسد:
مآثر فضل و مساعى جميله او در تفسير كتاب كريم و ابطال تأويلات سقيم مخالفان اثيم و تعنّتات نامستقيم مبتدعان رجيم بر همگى مخفى نيست. از تفسير فارسى او ظاهر مى شود كه معاصر صاحب كشاف بوده، و بعضى از اشعار كشاف به او رسيده، اما كشاف به نظر او نرسيده، و اين تفسير فارسى در رشاقت تحرير و عذوبت تقرير و دقت نظر بى نظير است.
فخر رازى اساس تفسير كبير خود را از آنجا اقتباس نموده و جهت دفع انتحال، بعضى از تشكيكات خود را بر آن افزوده. [١] در مطاوى اين مجالس پر نور (يعنى مجالس المؤمنين) شطرى از روايات و لطايف نكات و اشارات او مسطور است. و او را تفسيرى عربى هست كه در خطبه تفسير فارسى به آن اشاره نموده، اما تا غايت به نظر مطالعه فقير نرسيده. وى شيخ عبدالجليل رازى در بعضى از مصنفات خود [٢] ذكر شيخ ابوالفتوح نموده و گفته كه خواجه امام ابوالفتوح رازى مصنف بيست مجلد است از تفسير قرآن و در موضع ديگر گفته كه خواجه امام ابوالفتوح بيست مجلد از تفسير قرآن تصنيف اوست كه ائمه و علماى همه طوايف طالب و راغب اند آن را، و ظاهراً اكثر آن مجلدات از تفسير عربى او خواهد بود. وَفَّقَنا اللّه ُ تَعالى لِتَحْصيلهِ وَالاِسْتِفادة مِنْه بِمَنِّه وَ جوده. از بعضى از ثقات مسموع شده كه قبر شريفش در اصفهان واقع است، واللّه تعالى اعلم. [٣]
علامه مجلسى در مقدمه بحارالأنوار، ابوالفتوح را «محقق نحرير»، و علامه نورى در خاتمه مستدرك «رئيس المفسرين»، و صاحب روضات و ديگران او را «ترجمان