شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٦٤
له تصانيف منها التفسير المسمّى بروض الجنان و روح الألباب كه بيست مجلّد است، و كتاب شرح الشّهاب، و جلالت و نبالت و علم و فضل آن جناب از كتاب تفسير كلام اللّه تعالى معلوم مى شود. معاصر صاحب كشّاف بوده و رسيده است صاحب كشّاف را بعضى از آنها هر چند فارسى است. أمّا انه فى وثاقة التحرير و عذوبة التقرير و دقّة النظر من غير النّظير.
و امام فخر رازى كتاب تفسير كبير خود را از او اقتباس كرده و اصل بيان او همان است و اضافه كرده است بر او بعضى تشكيكات واهيه خود را، و از تلامذه شيخ بوده.
و از براى جناب شيخ نيز تفسير عربى است كه تمام به دست آورده نشده، و تفسير فارسى ۱۲۴ هزار بيت است، در چهار جلد.
صاحب مجالس المؤمنين مى نويسد:
قدوة المفسّرين الشيخ ابوالفتوح الحسين بن علىّ بن محمّد بن احمد الخزاعى الرّازى، از علماى تفسير و كلام و عظماى ادباى انام است، از خاندان فضل و بزرگى و اولاد امجاد بديل بن ورقاء الخزاعى است كه از كبار صحابه و اكابر خزاعه بود. و سابقا در مجلس طوايف مؤمنين و مجلس صحابه مخلصين شرح اخلاص بنى خزاعه، خصوصا عبداللّه و محمّد و عبدالرّحمن پسران بديل مذكور، و جانسپارى ايشان در حرب صفّين در ركاب حضرت اميرالمؤمنين عليه السلاممسطور گشته. و جدّ او خواجه امام سعيد ابوسعيد كه مصنّف كتاب موسوم به روضة الزهراء است، از اعلام زمان خود بوده: و عمّ او شيخ فاضل ابومحمّد عبدالرّحمن بن احمد بن احمد بن الحسين النيسابورى رحمه اللهاز مشاهير روزگار است.
و بالجمله، ماثر فضل و مساعى جميله او در تفسير كتاب كريم و ابطال تأويلات سقيم مخالفان اثيم و تعنفات نامستقيم مبتدعان رجيم بر همگى