هم اكنون پنجاهمين سال خاموشى اديب، پژوهشگر، شعر شناس، نقاد و مصحح بزرگ ادبى معاصر، علامه قزوينى را پشت سر مى گذاريم؛ پژوهشگرى كه با صرف كوششى توانفرسا از لابه لاى نسخه هاى خطى و آثار كلاسيك ادبى، آگاهى و شناختى در خور توجه براى آيندگان به يادگار گذارد. بى گمان ميراث پژوهشى و ادبى به يادگار مانده از بزرگانى چون: قزوينى، معين، دهخدا، تقى زاده، عباس اقبال، سعيد نفيسى، على اصغر حكمت و...، بنيانى استوار در تحقيقات ادبى، تاريخى و فرهنگى براى پسينيان به جاى نهاده است. مطلبى كه از پى او مى آيد، نوشته اى است از استاد دكتر عبدالحسين زرين كوب درباره زندگى سراسر پژوهش و تحقيق اين دانشور معاصر توجه خوانندگان گرامى را به اين مطلب جلب مى نماييم.
محمد قزوينى را كه عنوان مبتذل شده علامه، چيزى بر قدر او نمى افزايد، در ايران امروز غالباً به خاطر طبع انتقادى بى همانند او از ديوان حافظ مى شناسند. اين طبع با آنكه عارى از بعضى مسامحات نيست، در مدت بيش از نيم قرن، كه از انتشار آن مى گذرد، هنوز يگانه طبع انتقادى قابل اعتماد از ديوان حافظ است. با وجود طبعهاى انتقادى ديگر كه بعضى از آنها از نسخه هاى مورد رجوع قزوينى كهن تر نيز بود. هيچ يك جامع مزيتهاى چاپ قزوينى نيست. كسانى هم كه اين طبعهاى تازه به اهتمام آنها انجام شده است، هرگز به قدر قزوينى دانشهايى را كه براى نقد و تصحيح متن ديوان حافظ ضرورت دارد، واجد نبوده اند.
درست است كه بعضى از آنها اديب و شاعر و شعر شناس پرمايه اى هم بوده اند. اما