شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٠٢
تصريح ارباب رجال در سنه ششصد هجرى بوده است [١] . مقصود اين است كه از سوق حكايت مزبوره ظاهرا چنان برمى آيد كه اين دو واقعه در زمانى نسبتا نزديك به يكديگر وقوع يافته بوده يعنى مدت زياده از حد متمادى مثلاً هفتاد يا هشتاد سال ما بين آنها فاصله نبوده است و الّا بغايت مستبعد است كه يك نفر انسان عادى در حال رشد و تميز (چنان كه لازمه حكايت مزبوره است) دو واقعه را با اين فاصله عظيم در بين، در مدت عمر خود درك كرده باشد و سپس بعد از همه اينها در سن نود سالگى يا صد سالگى سفر حجّ پيش گيرد اين فرض فى الواقع اگر مكابره را كنار بگذاريم عادةً بغايت مستبعد بلكه نزديك به محال است، بارى تكرار مى كنيم كه از سياق حكايت پيداست كه ما بين دو واقعه مزبوره يعنى مابين وفات ابوالفتوح رازى ما نحن فيه در رى و حضور ابن حمزه در آن واقعه از يك طرف و ما بين سفر ابن حمزه به حجّ و از آن جا به اصفهان و مشاهده او زيارت مردم قبر ابوالفتوح عجلى را از طرف ديگر (و بعبارة اخرى مابين وفات ابوالفتوح رازى و ابوالفتوح عجلى) فاصله زيادى از حدّ متمادى در ميان نبوده بلكه چنان مى نمايد كه دو واقعه مذكوره در زمانى نسبة قريب به يك ديگر وقوع يافته بوده است و صاحب روضات نيز به همين عقيده است و تصريح كرده كه ابوالفتوح عجلى به اصفهان در زمانى نزديك به زمان صاحب عنوان (يعنى ابوالفتوح رازى) وفات نموده [٢] بنابرين اگر فرض كنيم كه وفات ابوالفتوح رازى حتى پنجاه سال هم مثلاً قبل از وفات ابوالفتوح عجلى (در سنه ۶۰۰) روى داده بوده لازمه آن اين مى شود كه وفات مؤلف ما نحن فيه در اواسط مائه سادسه وقوع