استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦ - فصل سى و سوّم احكام وقف

اين سنّت بزرگ و پربركت اسلامى كه در طول تاريخ هزاران هزار فايده و نتيجه مهم داشته است به خاطر سوء استفاده بعضى از نااهلان به دست فراموشى سپرده شود، بلكه بايد جلوى سوء استفاده‌ها را گرفت و اين امر كاملا ممكن است، عمران و آبادى بسيارى از مساجد، مدارس، مراكز علمى و مخصوصاً حرمهاى مقدّسه ائمّه اطهار (عليهم السلام) از بركت همين موقوفات است. امروز بايد به اين سنّت حسنه اسلامى اهميّت بيشتر داد مخصوصاً براى مراكز علمى و فرهنگى از آن استفاده كرد و به يقين هر دانشمندى از چنين مراكزى برخيزد و هر خدمتى انجام دهد، بانيان موقوفه‌هاى مربوط به آن در اين جهان و جهان ديگر از آن بهره‌مند خواهند شد، خداوند همه را به احياى سنّت‌هاى راستين اسلامى موفّق دارد.

سؤال ١٠٢٠- شخصى، قطعه زمين موقوفه‌اى را از متولّى اجاره مى‌كند، بعد از اجاره، قسمتى از زمينهاى موات حريم آن را نيز احيا مى‌كند. آيا متولّى مى‌تواند زمين مزبور را كه مستأجر احيا كرده است جزء وقف محسوب دارد يا مستأجر مالك آن مى‌شود؟

جواب: چنانچه حريم شرعى بوده مستأجر حقّ احيا نداشته و مالك نمى‌شود و مادام كه مدّت اجاره زمين تمام نشده مستأجر حقّ استفاده از آن را دارد و بايد اجاره آن را بدهد و متولّى نمى‌تواند از او بگيرد ولى بعد از اتمام مدّت اجاره، حقّى براى مستأجر باقى نيست.

سؤال ١٠٢١- وقف از چه راههايى ثابت مى‌شود؟

جواب: اثبات وقف بودن يا از طريق علم و شهرت در محل است و يا بيّنه شرعيّه (دو شاهد عادل) و تنها با ادّعا و حتّى وقف‌نامه‌هاى مشكوك چيزى ثابت نمى‌شود، مگر آن‌كه وقف‌نامه مورد اعتماد باشد.

سؤال ١٠٢٢- آيا نوع تصرّف آب و زمين موقوفه‌اى كه در دست شخصى است، تصرّف خاصّ و معينى است؟