استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٨ - فصل چهل و هفتم مسائل متفرّقه

آنجا كه جاى خانه و راه مذكور ملك خود مالك بوده، لذا اكنون مى‌خواهد با انسداد راه مذكور آنجا را به مزرعه خود ملحق كند و لكن ديگران كه قبلا از اين راه استفاده مى‌كردند مى‌گويند كه: سه نسل از ما گذشته و تاكنون از اين راه استفاده مى‌كرده‌ايم لذا نمى‌گذاريم شما اين راه را مسدود كنيد. البتّه براى استفاده ديگران از راه مذكور، علاوه بر گذشتن سه نسل در مدّت استفاده، جواز شرعى ديگرى (مثل خريدوفروش، هبه، عوض و غير آن) وجود ندارد و بيان گواهان طرفين هم چنين است كه مى‌گويند: ما بيش از اين نمى‌دانيم كه آنها از راه مذكور از سه نسل گذشته تاكنون استفاده مى‌كرده‌اند و بس و از جواز شرعى ديگرى اطّلاع نداريم آيا مسدود كردن اين راه توسط مالك جايز است؟

جواب: هرگاه آن راه، اختصاصى باشد و در ملك شخص ديگرى باشد، بايد از او اجازه گرفت و تنها استفاده دو سه نسل در مقابل سند مالكيّت صاحب آن زمين، دليل بر حقّ آنها نيست.

سؤال ١٦٢١- يك حلقه چاه عميق يا نيمه عميق در حدود ٢٠ سال قبل به تقاضاى اهالى روستاى «نوايگان داراب» با مقدارى خوديارى مردم به منظور تأمين آب آشاميدنى و رفع احتياجات ضرورى اهالى و مردم محل، توسط نظام گذشته جهت اين محل حفر شده است. اكنون به علّت ازدياد جمعيّت و نبودن زمين، جهت خانه و مسكن تعدادى از اهالى مذكور به فاصله هشت كيلومترى محل قديم، روستاى جديدى را احداث نموده‌اند. با توجّه به عدم رضايت اهالى روستاى قديم، آيا اهالى محل جديد مى‌توانند به وسيله لوله‌كشى از آب چاه مذكور جهت شرب و غسل و وضو استفاده نمايند؟

جواب: هرگاه با خوديارى مردم بوده و الآن آنها راضى نباشند در سهم آنها جايز نيست، ولى در سهم حكومت كه اباحه منافع شده بوده است، اكنون حكومت اسلامى مى‌تواند تصميم بگيرد.