استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٧ - فصل چهل و هفتم مسائل متفرّقه
جواب: حقّ احتمال دوّم است، دولت آزاد نيست هر كارى را در اين زمينه انجام دهد اصولا دولت در تمام حركات اقتصادى خود بايد غبطه جامعه و مخصوصاً مستضعفين را در نظر بگيرد، زيرا ولايت يا وكالت او تنها در اين محدوده است.
سؤال ١٧٣٨- با عنايت به محدوديّت منابع آب قابل شرب و شيرين در سرزمين ما، مصرف بىرويه و غير ضرورى آن چه صورتى دارد؟
جواب: مصرف بىرويه آب قابل شرب يا آبهاى زراعتى، در هيچ زمانى مجاز نيست بايد در اين نعمت گرانبهاى الهى، همه مردم صرفهجويى كنند و جلو هر گونه اسراف را بگيرند.
سؤال ١٧٣٩- ريختن فاضلابها در چشمهها، رودها و درياچهها موجب تلف شدن هزاران هزار جاندار آبزى و صدمات غير قابل جبران به طبيعت است نظر مبارك نسبت به انجام چنين كارى چيست؟
جواب: آلوده كردن رودخانهها و درياچهها به طورى كه موجب اتلاف جانداران آبزى شود و در نتيجه مردم گرفتار خسارت و زيان گردند، جايز نيست.
سؤال ١٧٤٠- اگر كسى از وسيلهاى استفاده مىكند كه موجب آلودگى هواست، در حالى كه امكان استفاده از وسايلى كه آلودگى كمترى ايجاد مىكنند نيز وجود دارد وظيفه شرعى وى چيست؟
جواب: هوا از مواهب بزرگ الهى است، نبايد آن را بىجهت آلوده كرد.
سؤال ١٧٤١- صنايعى كه مدّتها بدون اطّلاع كسى، عوامل آلوده كردن محيط زندگى انسانها را فراهم آوردهاند، چگونه بريء الذمّه مىشوند؟
جواب: سزاوار است از طرق ممكن، براى پاك كردن آلودگيها به مقدارى كه موجبات آن را فراهم ساختهاند، تلاش كنند.
سؤال ١٧٤٢- بنابر نظر مبارك، استفاده از بعضى سموم شيميايى كه موجب مرگ