استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٣ - تعزيرات

سؤال ١٢٥٢- در صورتى كه مردى زوجه‌اش را عمداً به قتل برساند و ورّاث مقتوله منحصر به مادر و يك دختر باشد و با عنايت به عدم امكان قصاص پدر توسط دختر و تقاضاى قصاص قاتل توسّط مادر مقتوله: الف) با عنايت به لزوم پرداخت نصف ديه توسط متقاضيّه قصاص به قاتل، آيا نسبت به سهم دختر بايد ديه پرداخت كند يا خير و با توجّه به اين كه قاتل داراى پدر مى‌باشد كه جدّ صغيره محسوب مى‌شود، آيا رعايت غبطه صغير، و تقاضاى ديه يا عفو به عهده جد مى‌باشد يا خير؟

جواب: بايد سهم ديه دختر را بپردازد ظاهراً جدّ صغيره در اين امر ولايت دارد.

ب) در صورت امتناع و يا عدم توانايى مالى متقاضى قصاص نسبت به پرداخت ديات متعلّقه، آيا حقّ قصاص ساقط يا تبديل به ديه مى‌گردد يا اجراى آن به تأخير مى‌افتد و در صورت اخير، آيا محكوم از زندان آزاد مى‌گردد يا خير؟

جواب: اگر اميدى به توانايى ولىّ دم درآينده نه چندان دور باشد بايد در انتظار آينده بود و محكوم با اخذ وثيقه كافى از زندان آزاد مى‌شود ولى اگر اميدى نيست ملزم به پرداخت ديه مى‌شود.

سؤال ١٢٥٣- جوانى به هنگام دعوا چاقو كشيده و در شكم جوان ٢٢ ساله‌اى فرو كرده است (در حدود ١٥ الى ٦ سانتى‌متر) جوان مجروح را به بيمارستان بردند و به گمان اين كه زخم سطحى است و چيز مهمّى نيست جراحت را باز نكردند و منجر به فوت او شد، بعداً معلوم شد چاقو به طحال او سرايت كرده و اطبّا كوتاهى كرده‌اند و اگر باز مى‌كردند راه نجات وجود داشت. بعضى از قضات آن را جزء قتل عمد دانسته‌اند و بعضى ترديد دارند. لطفاً حكم آن را بيان فرماييد و نيز حكم اطبّايى كه به گواهى پزشكى قانونى مرتكب قصور در اين مورد شده‌اند را بيان فرماييد؟

جواب: مسأله ظاهراً از قبيل قتل عمد است هر چند جوان قاتل قصد قتل را هم نداشته باشد؛ زيرا چاقو را در محلى فروبرده است كه احتمال قتل در آن شايع است و كوتاهى پزشكان- حتّى اگر از روى تقصير باشد- مانع از صدق قتل عمد